Tâm tốt nhưng miệng lại không tốt, vinh hoa phú quý rồi cũng sẽ mất

Từ cái miệng mà ta có thể biết tâm ý và đánh giá được người khác, để có cách ứng xử thích nghi.

Chắc đã không ít lần, các bạn được nghe những lời trong đời:

Người khôn nói ít, nghe nhiều, lựa lời đối đáp, lựa điều hỏi han.

Trước người hiền ngõ khôn ngoan, Nhường trên một bước, rộng đường dễ đi

Chuyện người, chớ nói làm chi, Chuyện mình, mình biết vậy thì mới khôn.

Của cải dù to lớn như núi, nhưng cái miệng ăn lâu ngày cũng hết. Phước đức dù cực khổ gieo tạo nhiều đời, nhưng do cái miệng tạo nghiệp, phê bình, chỉ trích, nói lời ác… thì trong giây phút cũng có thể tiêu tan. Làm ơn hay bị mắc oán, cũng do cái miệng nầy hay kể công, mắng nhiếc, nói sỉ nhục người. “Thần khẩu nó hại xác phàm, Người nào nói quá họa làm khổ thân. Lỡ chân gượng được đỡ lên. Lỡ miệng gây họa phải đền trả thôi”.

(Ảnh Minh Họa)

 1. Nếu bạn nhẫn chịu oan khuất thì bạn là người được phúc báo

Người khác nhục mạ bạn, bạn nên coi như được bội phục, người khác làm tổn thương bạn, bạn nên coi như họ đến để thành tựu bạn.

Làm tổn thương người khác chính là tiêu xài công đức phát tài của mình, một người tâm địa xấu xa thường làm hại, làm tổn thương người khác, thì chính là mang tiền đến đưa cho người khác.

Ngược lại, một người có thể nhẫn nhục, chính là liên tục thu tiền. Người đại nhẫn giống như mở ngân hàng, có thể thu nạp từ trăm sông.

Trong mấy chục năm của cuộc đời, có rất nhiều chuyện và lời lẽ khiến chúng ta cảm động. Vì thế, chúng ta cũng nên nỗ lực tìm cách khiến người khác cảm động.

2. Trên thế giời này có một loại kinh doanh luôn lỗ vốn, chính là tức giận

Mọi người thường không chịu nhận sai, mọi thứ đều nói là lỗi của người khác, cho rằng mình mới là đúng. Kỳ thực không chịu nhận sai chính là một sai lầm.

Người mình nhận lỗi có thể là bố mẹ, bạn bè, người ngoài xã hội, thậm chí nhận lỗi với con cái và với cả người đối xử không tốt với mình. Bạn sẽ thấy rằng mình sẽ chẳng mất đi cái gì, mà ngược lại sẽ thấy được sự độ lượng của mình.

Nhẫn lỗi là một phẩm chất tốt, cũng là một loại tu hành.

3. Cái gì cũng không thể nhẫn nại, thành tựu của bạn sẽ bị giới hạn

Nhẫn nhịn cũng chính là điều mà con người gọi là bền chí, nghị lực. Cần phải nhẫn để được vừa lòng đẹp ý, tại sao vậy?

Người xưa dạy “một điều nhịn, chín điều lành”, cũng lại nói: “Lùi một bước biển rộng trời cao”. Quả thực, nhẫn nhịn có thể khiến tâm chúng ta trở nên thanh tịnh, khoảng trời trước mặt cũng sẽ trở nên rộng mở bao la.

4. Niệm giận vừa khởi lên, triệu cửa nghiệp chướng liền khai mở

Một khi tâm oán giận vừa khởi lên thì trí tuệ sẽ không còn, lý tính bị che mất. Do đó sẽ xử trí theo cảm tính, không chỉ làm tổn thương mình, mà còn hữu ý hoặc vô ý gây thù kết oán với người khác.

Nếu không thể hóa giải thù oán, khi nhân duyên chín muồi, báo ứng sẽ hiện ngay trước mắt, oan oan tương báo, quả báo sẽ ngày càng tàn khốc hơn.

 Đừng nói những điều làm tổn thương nhau

5. Thân thể, tâm trạng của con người cùng với tự nhiên dung thành một bức họa

Thất tình lục dục làm nhiễu loạn tự nhiên, nhiễu loạn thân thể người. Thất tình là “Thích, phẫn nộ, buồn, vui, yêu, ác, dục”. Trong đó tức giận, nổi cáu là gây hậu quả vô cùng nghiêm trọng.

Có người nói, tuổi thọ trung bình của con người lẽ ra phải là 200 tuổi, chính là do những phiền não của bản thân đã làm cho thân thể bị hư hại; người luôn sống trong cảnh giới đại từ bi thì không già, không yếu, không mê, không tà, khộng tiêm nhiễm – đây mới là niềm vui thật sự.

6. Thường cảm ơn trong lòng

Mặc dù người khác nhục mạ, phỉ báng, hãm hại bạn, cũng vẫn nên dùng thiện tâm để đối đãi, và tự đáy lòng mình cảm ơn họ.

Thực sự thì sự sỉ nhục, phỉ báng, và hãm hại của người khác, chính là để tiêu trừ nghiệp lực mà mình đã tạo ra trong đời này. Vậy nên quyết không thể để tâm oán hận nổi lên. Nếu vẫn còn tâm oán hận, thì không những không thể tiêu nghiệp, mà ngược lại còn làm cho nghiệp tăng lên.

7. Bạn hỏi Phật ngày nào tốt; Phật hỏi xem bạn có ngày nào bình yên?

Cuộc đời giống như một cái cặp da, khi cần dùng thì mới lấy, khi không dùng thì bỏ nó ra; lúc cần bỏ xuồng thì lại không bỏ, giống như mang theo hành lý nặng trĩu, không thể tự tại.

Những năm tháng của cuộc đời có hạn, vậy nên nhận sai, tôn trọng, bao dung thì mới có thể bình thản, buông bỏ mới có thể tự tại!

8. Nổi cáu là tối kỵ của tu hành, là đốt cháy rừng công đức của mình

Nếu không sửa đổi tính xấu này, thì vô luận là một ngày có niệm bao nhiêu bộ kinh, có thuyết bao nhiêu lần Pháp, thì bạn cũng không thể ra khỏi tam giới. Phát cáu là biểu hiện của vô minh, chính là không minh bạch.

9. Bất thiện, ác ý với người khác chính là chà đạp chính mình

Nếu ác ý với người người khác, thì người bị hại chỉ chịu 3/10, mà chính chúng ta mới phải gánh chịu phần nhiều 7/10, đó chính là chà đạp chính mình mà không tự biết.

Miệng để nói lời hay ý đẹp

Một câu nói ra khỏi miệng, gây sự tổn thương, thì chính mình là người gánh chịu phần lớn sự tổn thương đó. Bạn muốn mình khỏe mạnh, trường thọ và tràn đầy trí huệ, thì bạn phải dùng tấm lòng yêu mến để đối đãi với tất cả mọi người. Biết cho đi, bạn sẽ nhận lại được nhiều hơn thế.

10. Lời nói làm tổn thương người khác, còn nghiêm trọng hơn cả giết người

Đây là sự thật mà rất ít người biết! Khẩu tạo nghiệp là dễ xảy ra nhất, mà cũng là tạo thành nhiều nhất, quả báo kiếp sau sẽ vô cùng thảm thiết.

Nhẫn thì sẽ có thể xử lý và hóa giải, có thể biến chuyện lớn thành chuyện nhỏ, chuyện nhỏ thành không có chuyện gì.

Có thể nhẫn, thì có thể phân biệt được tốt xấu, thiện ác, thị phi của thế gian. Vào buổi tối mỗi ngày trước khi đi ngủ, hãy tự hỏi chính mình: “Hôm nay mình có tức giận không?”.

Cảm xúc ảnh hưởng đến tâm trạng của cả ngày, vì thế mỗi ngày hãy tự mỉm cười với mình nhé!

(Nguồn: Sưu tầm)

Trường học và trường đời - bề ngoài nên vâng lời tuyệt đối, còn bên trong cần tỉnh táo và gắng sức nổi loạn

Có những người xuất sắc ở trường học nhưng thảm bại ở trường đời, và ngược lại.

Chúng ta đều muốn trở thành những cá nhân xuất sắc ở trường vì một lý do hiển nhiên vẫn thường nghe: trường học là đoạn đường quan trọng để vững bước vào đời.

Về bản chất, chẳng mấy ai thực tình yêu thích điểm 10. Chúng ta muốn đạt điểm cao vì tất nhiên là ai cũng muốn sau này sẽ có một sự nghiệp toàn vẹn, một ngôi nhà thoải mái và sự ngưỡng mộ của mọi người xung quanh.

 Nhưng đôi khi, có một điều khó hiểu lại xảy ra thường xuyên hơn cái thứ dường như được công nhận tuyệt đối ở trên: có những người xuất sắc ở trường học nhưng thảm bại ở trường đời, và ngược lại.

(Ảnh minh họa)

Ngôi sao ở trường hợp thứ nhất, người từng biết chính xác cách làm hài lòng giáo viên bây giờ có lẽ đang bị xếp dưới đáy ở văn phòng nào đó, hoặc chuyển về tỉnh thị với hi vọng tìm được việc tốt hơn. Con đường tưởng như dẫn chắc đến thành công cuối cùng lại khiến họ đâm vào cát bụi.

 Thật ra, chúng ta không cần phải ngạc nhiên: chương trình giảng dạy ở trường không phải do những người thực sự giàu kinh nghiệm, am hiểu hay tài ba về thế giới ngoài kia thiết kế nên. Các thể loại giáo trình không được xây dựng dựa trên cuộc đời viên mãn thực sự của những con người đang sống trong thời điểm hiện tại. Thay vào đó, tri thức từ chúng bị ảnh hưởng bởi đủ kiểu thế lực chạy suốt hơn một trăm năm phát triển – trong đó chủ yếu là giáo trình của các tu viện thời Trung cổ, quan điểm của một số học giả Đức ở thế kỷ XIX, và mối quan tâm của những tầng lớp quý tộc.

Điều này giúp lý giải muôn vàn tật xấu mà trường học tiêm nhiễm:

o Họ ngụ ý rằng những điều quan trọng nhất đã được khám phá, và mọi điều trong sách đã là chân lý rồi. Họ chẳng giúp gì ngoài việc cảnh báo chúng ta về mối hiểm nguy của tính nguyên bản.

o Họ muốn chúng ta giơ tay lên để chờ được chọn. Họ muốn chúng ta liên tục xin phép sự đồng thuận từ người khác.

o Họ dạy ta nuôi dưỡng hơn là thay đổi kỳ vọng.

o Họ dạy ta sắp xếp lại các ý tưởng đã có sẵn hơn là phát minh ra cái mới.

o Họ dạy ta kì vọng rằng những người có chức quyền biết tất tật - thay vì cho phép ta tưởng tượng ra theo những cách đầy cảm hứng rằng không ai thực sự nắm được chuyện gì đang xảy ra cả.

 o                Họ dạy ta tin rằng họ luôn trăn trở về những lợi ích lớn nhất, tốt nhất và gắn liền với cả cuộc đời của ta mà không tiết lộ rằng họ thực tình chỉ hứng thú với những thành tích ta đạt được ở các khóa học thử thách thiển cận và hạn hẹp mà họ đặt ra. Họ chẳng cứu được ta và càng không bao giờ có động lực để làm điều đó.

o Họ dạy ta tất cả mọi thứ ngoại trừ hai kỹ năng thực sự quyết định vận mệnh cuộc sống sau này: biết cách chọn công việc phù hợp cho mình và biết cách tạo lập những mối quan hệ mĩ mãn. Họ sẽ chỉ ta tiếng Latin và cách tính chu vi đường tròn trước khi dạy ta những môn học cốt lõi: Lao động và Yêu thương.

Nói như vậy không có nghĩa là tất cả những gì ta cần làm để thành công trong cuộc sống là cứ đội sổ ở trường học. Một cuộc sống tốt đẹp đòi hỏi ta làm hai thứ khó nhằn: trở thành một học trò cực kỳ ngoan ngoãn trong 20 năm, và đồng thời không bao giờ mù quáng tin rằng những thứ chúng ta bị bắt học có giá trị và tầm quan trọng dài lâu.

 Chúng ta, bề ngoài nên vâng lời tuyệt đối, còn bên trong cần tỉnh táo và gắng sức “nổi loạn”.

(Nguồn: Sưu tầm)

Nuôi dưỡng tư duy cầu tiến

Khi còn là nhà nghiên cứu trẻ, chỉ vừa mới bước vào nghề, một chuyện xảy ra đã thay đổi cuộc đời tôi. Tôi bị ám ảnh với việc tìm hiểu cách mọi người đối mặt với những thất bại, và tôi quyết định nghiên cứu bằng cách quan sát các học trò vật lộn với những bài tập khó. Vì vậy tôi đưa từng đứa trẻ một vào trong lớp ở trường của chúng, khiến chúng thoải mái và cho chúng một loạt các câu đố khó để giải.

Câu số 1 tương đối dễ, nhưng các câu tiếp sẽ khó dần. Trong lúc các em cau có, khó chịu và cặm cụi giải toán, tôi quan sát những chiến lược giải bài của chúng và thăm dò cách chúng suy nghĩ và cảm nhận. Tôi kì vọng sẽ có sự khác biệt giữa các em trong cách chúng đương đầu với khó khăn, nhưng rồi tôi nhận ra một điều mà mình chưa bao giờ ngờ tới.

Phải giải những bài tập khó, một cậu bé 10 tuổi nhấc ghế của mình lên, xoa hai tay vào nhau, cắn môi, và thét lên, "Con yêu thử thách!" Một cậu bé khác, đang làm bài toát mồ hôi hột, nhìn lên với nét mặt hài lòng và nói với giọng đầy quyền lực, "Cô biết đấy, con đang hi vọng có nhiều gợi ý hơn!"

(Ảnh minh họa)

Chúng làm sao vậy? Tôi tự hỏi. Tôi luôn nghĩ rằng hoặc là chúng ta đối mặt với thất bại hoặc là ta bỏ cuộc. Tôi chưa từng nghĩ có ai đó lại yêu thất bại cả. Có phải chúng là người ngoài hành tinh hay là chúng đã khám phá ra chân lý gì đó?

Ai ai cũng có người mình gọi là sư phụ, những người chỉ đường cho ta trong những giây phút quan trọng của cuộc đời. Lũ trẻ này là sư phụ của tôi. Rõ ràng chúng biết điều gì đấy mà tôi không biết và tôi quyết tâm phải tìm ra - để hiểu kiểu tư duy nào có thể biến thất bại thành một món quà.

Bọn trẻ đã biết điều gì? Chúng biết rằng những phẩm chất của con người như là các kĩ năng trí tuệ, có thể được nuôi dưỡng nhờ nỗ lực. Và đó là điều chúng đang làm - cố gắng thông minh hơn. Thất bại không khiến chúng nản lòng, chúng còn không thèm nghĩ rằng mình đang thất bại. Chúng nghĩ rằng mình đang học tập.

Tôi, mặt khác, lại nghĩ rằng các đặc điểm này được phong ấn từ khi mình sinh ra. Hoặc là bạn giỏi hoặc là đần, và thất bại nhiều chứng tỏ bạn thuộc vế sau. Đơn giản thế thôi. Nếu bạn có thể tóm được thành công và né được thất bại (bằng mọi giá), bạn có thể vẫn luôn là người thông minh. Sự đấu tranh, lầm lỗi, hay kiên trì không xuất hiện ở những con người xuất chúng.

Liệu các phẩm chất của ta là thứ có thể nuôi dưỡng hay là "của trời cho" là một vấn đề ngàn xưa. Bạn suy nghĩ ra sao về câu hỏi này mới là vấn đề mới: Đâu là những tác động của lối tư duy cho rằng trí thông minh hay tính cách của bạn là thứ có thể phát triển, trái với lối tư duy cho rằng đây là những đặc tính cố hữu, bén rễ sâu? Hãy cùng xem xét cuộc tranh cãi lâu đời, khốc liệt về bản tính con người và sau đó trở lại câu hỏi về ý nghĩa của hai niềm tin này đối với bạn.

TẠI SAO MỌI NGƯỜI KHÁC NHAU?

Từ thời hồng hoang, con người đã suy nghĩ khác nhau, hành xử khác nhau, và đạt được những thành tựu khác nhau. Thế nên câu hỏi dĩ nhiên phải đặt ra là: Tại sao tại sao, tại sao bạn kia lại thông minh hơn, tốt bụng hơn, và liệu có thứ gì đó bên trong khiến họ mãi khác người như vậy.

Các chuyên gia đứng về cả hai phía. Một số tuyên bố rằng chúng có nguồn gốc từ khác biệt sinh lý, khó có thể sửa đổi. Trong hàng trăm năm, những khác biệt cơ thể này đi từ những nốt lồi trên hộp sọ, kích thước và hình dạng của hộp sọ, và cho đến ngày nay là gene.

Một số khác chỉ ra những sai khác lớn lao trong hoàn cảnh xuất thân, trải nghiệm, quá trình đào tạo, hay phương pháp học mới là nguyên nhân. Bạn có thể ngạc nhiên khi biết rằng một trong những người ủng hộ nhiệt liệt của quan điểm này là Alfred Binet, người sáng tạo ra bài kiểm tra IQ. Chẳng phải bài thi IQ sinh ra nhằm tóm gọn trí thông minh không thể thay đổi của lũ trẻ trong vài con số hay sao? Trên thực tế, không. Binet, một anh chàng người Pháp làm việc tại Paris trong những năm đầu thế kỉ 20, thiết kế bài kiểm tra này để xác định những người trẻ bị tụt hậu trong các trường học công ở Pháp, để các chương trình giáo dục mới có thể thiết kế lại để giúp đỡ chúng. Không phủ nhận những khác biệt trong trí thông minh của trẻ, ông tin rằng giáo dục và rèn luyện có thể mang lại những thay đổi trí tuệ căn bản. Đây là một đoạn trích từ một trong các cuốn sách lớn của ông, Những ý tưởng hiện đại về trẻ em, trong đó ông tóm tắt công trình của mình khi nghiên cứu hàng trăm trẻ có chứng khó học:

Rất nhiều các triết gia hiện đại...khẳng định rằng trí thông minh của một cá nhân là một đặc điểm cố định, không thể phát triển. Chúng ta phải biểu tình và phản ứng lại sự bi quan dã man này... Nếu có luyện tập, đào tạo, và quan trọng nhất, phương pháp, ta có thể tăng cường sự tập trung, trí nhớ, phán đoán và theo nghĩa đen, trở nên thông minh hơn trước đây.

Ai nói đúng? Ngày nay hầu hết các chuyên gia đồng ý rằng đây không phải là câu trả lời có-hoặc-không. Vấn đề không phải là tự nhiên hay nuôi dưỡng, gene hay môi trường. Từ trong bào thai, sẽ luôn có sự tác động qua lại giữa hai thứ. Trên thực tế, như Gilbert Gottlieb, một nhà khoa học thần kinh nổi tiếng, chỉ ra, không chỉ gene và môi trường cùng hợp tác khi ta lớn, mà các gene còn đòi hỏi đầu vào từ môi trường để có thể hoạt động chính xác.

Cùng lúc đó, các nhà khoa học đang học được rằng con người có nhiều khả năng hơn mình tưởng để học tập và phát triển bộ não suốt đời. Tất nhiên, mỗi người sẽ được trời phú cho những ưu thế gene khác nhau. Họ có thể bắt đầu với tính cách, khả năng khác nhau, nhưng rõ ràng là trải nghiệm, huấn luyện và nỗ lực cá nhân có thể lo phần còn lại. Robert Sternberg, bậc thầy hiện đại về trí thông minh, viết rằng yếu tố chính quyết định mọi người có thể trở thành chuyên gia hay không "không phải nằm ở khả năng trước đó của họ, mà nằm ở sự rèn luyện có mục đích." Hay như Binet nhận thấy, không phải người nào sinh ra thông minh nhất rồi cũng là người thông minh nhất.

TẤT CẢ ĐIỀU NÀY CÓ Ý NGHĨA GÌ VỚI BẠN? HAI LOẠI TÂM TRÍ

Nghe các chuyên gia chém về các vấn đề khoa học là một chuyện. Hiểu cách áp dụng hai quan điểm này với bạn thế nào là một chuyện khác. Trong 20 năm trời, nghiên cứu của tôi đã chỉ ra rằng quan điểm bạn chọn có thể ảnh hưởng sâu sắc đến cách bạn sống cuộc đời này. Nó có thể quyết định bạn có thể trở thành người như mình mong muốn không và bạn có thể đạt được những gì mình coi trọng không. Điều này xảy ra như thế nào? Làm sao một niềm tin đơn giản lại có sức mạnh biến đổi tâm lý và cuộc đời bạn được?

Khi tỉn rằng mình không thể thay đổi những phẩm chất của mình - tư duy bảo thủ - bạn sẽ tạo ra một nhu cầu phải chứng tỏ bản thân liên tục. Nếu trí tuệ, tính cách, đạo đức của bạn chỉ ở một ngưỡng nhất định - thì tốt nhất ngưỡng đó phải khá cao. Thật khó để chịu đựng được cảm giác thiếu hụt những đặc tính căn bản này trong mình.

Một vài người đã được đào tạo tư duy này từ khi còn nhỏ. Thậm chí khi là một đứa bé, tôi phải cố gắng thông minh, nhưng tư duy bảo thủ thực sự được đóng dấu bởi cô giáo lớp 6 tên là Wilson của tôi. Không giống như Alfred Binet, cô tin rằng điểm IQ sẽ nói lên cả cuộc đời bạn. Chúng tôi được xếp chỗ ngồi trong lớp theo thứ tự IQ, và chỉ những học sinh có IQ cao nhất mới được mang cờ, giặt giẻ lau bảng, hay đưa giấy tờ cho hiệu trưởng. Ngoài những khó chịu hàng ngày cô gây ra khi phán xét các học sinh, cô đang tạo ra một lối tư duy mà mọi học sinh trong lớp chỉ có một mục tiêu phải đạt được duy nhất - hãy chứng tỏ mình thông minh, đừng có tỏ ra ngu ngốc. Thế thì ai còn quan tâm hay thích thú việc học nếu mỗi lần làm bài kiểm tra hay lên bảng, bạn sẽ đánh mất hết danh dự của mình.

Tôi đã nhìn thấy rất nhiều người với chỉ một mục tiêu chứng tỏ bản thân kiểu này - trong lớp học, trong sự nghiệp và trong mối quan hệ của họ. Mỗi một tình huống lại đòi hỏi họ phải khẳng định sự thông minh, cá tính hay nhân cách của mình. Mỗi một tình huống đều bị đánh giá: Liệu mình sẽ thành công hay thất bại? Liệu mình trông có thông minh hay ngu ngốc? Liệu mình sẽ được nhận hay bị loại? Liệu mình có cảm thấy như một kẻ chiến thắng hay thua cuộc?

Nhưng chẳng phải xã hội của chúng ta đề cao trí tuệ, cá tính, và nhân cách hay sao? Mong muốn có được chúng không phải quá bình thường sao? Đúng, nhưng...

Có một lối tư duy khác mà bạn không coi những phẩm chất này là 'trời sinh voi, trời sinh cỏ', không phải lúc nào cũng cố gắng thuyết phục mình hay người đời rằng mình tài giỏi. Theo lối suy nghĩ này, bạn mới đang ở những nấc thang đầu của quá trình phát triển. Tư duy cầu tiến được dựa trên niềm tin rằng những phẩm chất cơ bản của bạn là những thứ bạn có thể nuôi dưỡng nhờ nỗ lực. Mặc dù mỗi cá nhân đều có xuất phát điểm khác nhau - từ tài năng, năng lực, mối quan tâm, tính khí - nhưng ai cũng có thể thay đổi và phát triển thông qua rèn luyện và trải nghiệm.

Có phải những người với tư duy này tin rằng ai cũng có thể làm bất cứ điều gì, rằng ai có động lực hoặc giáo dục chuẩn mực cũng có thể trở thành Einstein hay Beethoven? Không, nhưng họ tin rằng tiềm năng thực sự của một con người vẫn còn chưa được khai phá; rằng ta không thể thấy trước những gì một cá nhân có thể đạt được nếu họ có đam mê, chăm chỉ, và được đào tạo đúng đắn.

Bạn có biết rằng Darwin và Tolstoy từng được coi là những đứa trẻ bình thường? Rằng Ben Hogan, môt trong những tay gôn vĩ đại nhất mọi thời đại, khi còn nhỏ là một đứa vô cùng vụng về? Rằng nhiếp ảnh gia Cindy Sherman, người nằm trong mọi danh sách những nghệ sĩ quan trọng nhất của thế kỉ 20, đã trượt lớp học chụp ảnh đầu tiên của cô? Rằng Geraldine Page, một trong những nghệ sĩ vĩ đại nhất của ta từng được khuyên hãy từ bỏ vì bà không có tài?

Niềm tin cho rằng những phẩm chất quý giá này có thể phát triển sẽ tạo ra niềm đam mê học tập. Tại sao lại tốn thời gian chứng tỏ bản thân mình vĩ đại thế nào, khi bạn có thể tiến bộ mỗi ngày? Tại sao phải che dấu những khiếm khuyết thay vì vượt qua chúng? Tại sao lại phải tìm những đứa bạn hay người yêu chỉ để làm tăng sự tự tin thay vì những người dám thách thức bạn lăn xả? Đam mê phá bỏ giới hạn của bản thân và quyết đi tới cùng, thậm chí (và đặc biệt) khi mọi chuyện diễn ra không suôi sẻ, là dấu hiệu đặc trưng của tư duy cầu tiến. Đây là phong cách suy nghĩ sẽ giúp mọi người vượt qua những lúc bi đát nhất của cuộc đời mình.

MỘT GÓC NHÌN TỪ HAI KIỂU TƯ DUY

Để bạn hiểu hơn về cách hai kiểu tư duy hoạt động, hãy tưởng tượng, sống động nhất có thể, rằng bạn đang có một ngày rất rất tệ:

Ngày đó, bạn đi học một môn tủ rất quan trọng với bạn. Giảng viên trả bài kiểm tra giữa kì cho cả lớp. Bạn được điểm 4. Bạn cực kì thất vọng. Buổi tối trên đường trở về nhà hôm đó, bạn lại bị công an giao thông bắt. Cực kì buồn chán, bạn gọi cho người bạn thân mất của mình để giãi bày, nhưng cũng bị làm lơ.

Bạn sẽ nghĩ gì? Bạn cảm thấy ra sao? Bạn sẽ làm gì?

Khi tôi hỏi mọi người có tư duy bảo thủ, đây là điều họ sẽ nói: "Tôi cảm thấy như bị ruồng bỏ." "Tớ là một thất bại thảm hại." "Tớ là đứa ngu ngốc." "Tớ là kẻ loser". "Tớ chẳng có giá trị gì - mọi người đều giỏi hơn tớ." "Tớ là đứa bỏ đi." Nói cách khác, họ coi những chuyện vừa xảy ra như một thước đo năng lực và giá trị trực tiếp của mình.

Đây là những gì họ nghĩ về cuộc đời mình. "Cuộc đời tớ thật đáng thương." "Tớ sống như chết." "Ai đó ở tầng trên không ưa tớ." "Thế giới này ruồng bỏ tớ." "Ai đó muốn hủy hoại cuộc đời tớ." "Không ai yêu tớ cả, mọi người đều căm ghét tớ ." "Cuộc đời thật bất công và mọi nỗ lực của tớ đều như muối bỏ bể." "Đời thật nhạt. Tớ thật ngu. Chẳng có gì tốt đẹp sẽ đến với tôi hết." "Tớ là đứa bất hạnh nhất hành tinh này."

Xin lỗi đã ngắt lời, nhưng có thực sự là trời đang sập hay chỉ là vấn đề về điểm số, bị pikachu bắt, hay một cú điện thoại dở hơi?

Có phải đây chỉ là những người thiếu tự tin? Hay luôn bi quan? Không, khi họ không gặp thất bại, họ cảm thấy lạc quan và yêu đời - và tỏa sáng, cuốn hút - giống hệt như những người có tư duy cầu tiến.

Vậy họ sẽ đối mặt với vấn đề ra sao? "Tớ sẽ chẳng buồn bỏ thời gian và công sức để hoàn thành tốt thứ gì nữa." "Đếch làm gì sất." "Ở nhà ngủ." "Đi uống rượu." "Ăn." "Quát bất cứ đứa nào nếu tớ có cơ hội." "Ăn kẹo sô cô la." "Nghe nhạc và bĩu môi." "Chui vào tủ quần áo của tớ và ngồi đó." "Đánh nhau với đứa nào đấy." "Khóc." "Đập thứ gì đó." "Còn gì để tớ giải sầu nữa không?"

Bạn biết đấy, khi tôi viết tình huống này, tôi cố tình để điểm 4, chứ không phải 2.  Đây là bài giữa kì chứ không phải bài cuối kì. Bị công an bắt, chứ đâu phải gặp tai nạn giao thông. Đứa bạn thân chỉ không chú tâm, chứ đâu phải chối bỏ bạn. Không phải tận thế đang đến. Vậy mà từ những nguyên liệu này, tâm trí bảo thủ đã tạo ra cảm giác thất bại hoàn toàn và tê liệt

Khi tôi đưa tình huống tương tự này cho những người có tư duy cầu tiến, đây là những gì họ nói. Họ nghĩ rằng:

"Tớ cần cố gắng hơn trong lớp, cẩn thận hơn khi đi xe, và hỏi xem liệu bạn mình cũng đang có một ngày tồi tệ."

"Điểm 4 có nghĩa là tớ phải chăm chỉ học bài hơn, nhưng tớ còn cả nửa kì còn lại để gỡ điểm."

Có rất nhiều câu nói kiểu này, nhưng tôi nghĩ là bạn hiểu vấn đề rồi. Giờ, họ sẽ đối mặt với thử thách ra sao? Đáp án là đối mặt trực tiếp.

"Tớ bắt đầu nghĩ về việc học hành chăm chỉ hơn (hoặc học theo phong cách khác) cho bài kiểm tra tiếp theo trong lớp, đằng nào cũng mất tiền công an rồi, và tớ sẽ giải quyết chuyện với người bạn thân nhất của mình trong lần gặp mặt tới."

"Ôn bài chăm chỉ cho bài kiểm tra tiếp theo, nói chuyện với giáo viên, cẩn thận khi lái xe và tìm hiểu xem bạn mình có vấn đề gì."

Dù bạn có tư duy bảo tiến hay bảo thủ thì bạn vẫn sẽ bức bối thôi. Đời này ai không buồn chứ? Những chuyện như bị điểm xấu hay bị người bạn thân hay người yêu bỏ rơi - chúng chẳng có gì vui vẻ cả. Tuy nhiên những người có tư duy cầu tiến không tự chụp mũ mình và buông tay. Kể cả khi họ đang sầu đời, họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro, đối mặt với những thách thức và tiếp tục cố gắng.

VẬY, CÓ GÌ MỚI KHÔNG?

Đây có phải một ý tưởng chưa từng có không? Người đời đã nói nhan nhản về tầm quan trọng của rủi ro và sức mạnh của sự kiên trì, như là "Liều thì ăn nhiều" và "Nếu ban đầu bạn không thành công, hãy thử lại, thử tiếp" hay "Rome không được xây trong một ngày." Điều ngạc nhiên là những người có tư duy bảo thủ sẽ không đồng ý. Đối với họ, "Trèo cao thì ngã đau." "Nếu ban đầu bạn không thành công, có thể bạn không có khả năng đó." "Nếu Rome không được xây trong một ngày, có lẽ đừng xây nữa." Hay nói cách khác, rủi ro và nỗ lực là hai thứ có thể bộc lộ sự bất tài của bạn và chỉ ra rằng bạn không đủ khả năng để làm việc này. Trên thực tế, thật ngạc nhiên khi thấy mức độ những người có tư duy bảo thủ không tin vào sự nỗ lực.

Điểm mới nữa là quan điểm của mọi người về rủi ro và nỗ lực nảy sinh từ chính lối tư duy của họ. Không đơn giản chỉ là một số người ngẫu nhiên nhận ra giá trị của việc thách thức bản thân và sự quan trọng của tính kiên trì. Nghiên cứu của chúng tôi đã cho thấy rằng lối suy nghĩ này bắt nguồn trực tiếp từ tư duy cầu tiến. Khi chúng tôi dạy mọi người cách tư duy cầu tiến, tập trung vào sự phát triển, góc nhìn của họ về sự thất bại và cố gắng cũng thay đổi theo. Tương tự, vấn đề không phải là ngẫu nhiên một số người lại ghét thử thách và cố gắng. Khi ta (trong một khoảng thời gian) đặt mọi người vào lối tư duy bảo thủ, tập trung vào những phẩm chất cố định, họ nhanh chóng sợ hãi chướng ngại và đánh giá thấp nỗ lực.

Ta thường gặp những cuốn sách với tựa đề kiểu Mười bí mật của những người thành công nhất thế giới chiếm hết các giá sách, và những cuốn này có thể đưa ra một vài lời khuyên hữu ích. Nhưng chúng thường là một danh sách những bài học rời rạc, như "Hãy liều lĩnh hơn!" hay "Hãy tin vào bản thân mình!" Mặc dù đọc xong bạn có thể ngưỡng mộ những vĩ nhân này, bạn không bao giờ thấy rõ các bài học kết nối với nhau như thế nào hoặc các bước để mình đạt được thành tích tương tự. Vì vậy, bạn có thể đầy nhiệt huyết trong vài ngày, nhưng về căn bản thì bí mật thành công của họ vẫn được giữ kín.

Nhưng nếu bạn bắt đầu hiểu tư duy bảo thủ và cấu tiến, bạn sẽ hiểu chính xác tính logic của chúng - làm sao một niềm tin rằng những phẩm chất của bạn được trời cho dẫn tới một loạt những suy nghĩ và hành động kiểu này, và làm sao một niềm tin rằng những phẩm chất của bạn có thể được phát triển lại có dẫn tới một loạt những suy nghĩ và hành động hoàn toàn khác. Đó là thứ mà các nhà tâm lý học như chúng tôi gọ là trải nghiệm Aha!. Tôi không chỉ chứng kiến cảnh này khi dạy mọi người về lối tư duy mới, mà tôi đã nhận được rất nhiều các bức thư từ những độc giả đã học công trình của tôi...

TỰ KHAI SÁNG: AI CÓ QUAN ĐIỂM CHÍNH XÁC VỀ TÀI NĂNG VÀ GIỚI HẠN CỦA HỌ.

Có thể, những người có tư duy cầu tiến không nghĩ mình là Einstein hay Beethoven, nhưng chẳng phải họ có khả năng tâng bốc bản thân qua và cố gắng làm những điều bất khả thi? Trên thực tế, các nghiên cứu cho thấy con người đánh giá năng lực của mình cực kì tệ. Gần đây, chúng tôi có làm thí nghiệm để xem ai dễ chuẩn đoán sai hơn? Đúng là mọi người đều đoán sai, nhưng chính những người có tư duy bảo thủ lại là nhóm chiếm phần sai nhiều nhất. Những người có tư duy cầu tiến, ngạc nhiên thay, lại đoán vô cùng chuẩn xác.

Khi nghĩ sâu hơn về hiện tượng này, bạn sẽ thấy nó hợp lý. Nếu, giống như những người có tư duy cầu tiến, bạn tin rằng mình có thể phát triển bản thân, thì bạn sẽ cởi mớ trước các thông tin chính xác xác định năng lực hiện tại của mình. Hơn nữa, nếu bạn muốn học để giỏi hơn, bạn lại càng cần sự phản ánh chính xác để có thể học hiệu quả. Tuy nhiên, nếu có tin tốt hay xấu về những phẩm chất quý giá của bạn - như với những người có tư duy bảo thủ - chắc chắc thông tin đó sẽ bị biến đổi. Một số kết quả sẽ bị phóng đại, một số thì được biện hộ, và bạn sẽ chẳng bao giờ biết được mình là ai.

Howard Gardner, trong cuốn sách Những trí tuệ siêu phàm (Extraordinary Minds), kết luận rằng những kẻ xuất chúng có "tài năng đặc biệt khi xác định điểm mạnh và điểm yếu cảu mình." Thú vị là những người có tư duy cầu tiến dường như cũng có năng lực này.

(Nguồn: http://tramdoc.vn/)

Triết học trung hoa cổ đại và cuộc sống hiện đại

Khổng Tử, Mạnh Tử, Trang Tử...có thể giúp bạn vượt qua những phiền não của thế kỉ 21 ra sao?

Mối quan hệ giữa người với người bị thử thách bởi cái tôi ngất trời và tính tự cao tự đại ngày một tăng ngùn ngụt - mô tả này nghe có vẻ giống nước Mĩ của thế kỉ 21. Nó chỉ ra rằng, sẽ khó tránh khỏi bất đồng trong việc tìm ra cách tốt nhất để con người có thể sống hòa hợp cùng nhau. Thực tế thì, xã hội mà Michael Puett, giáo sư 48 tuổi dạy lịch sử Trung Quốc ở Harvard miêu tả trước hơn 700 sinh viên đang hồi hộp lắng nghe chính là Trung Hoa Cổ Đại của 2500 năm về trước.

Khóa học của Puett về đạo đức và chính trị Trung Hoa cổ điển trở thành một trong ba khóa học hàng đầu tại Harvard về số lượng sinh viên đăng ký. Ở lần thứ hai Puett mở khóa học vào năm 2007, đã có rất nhiều sinh viên tập trung tại phòng đăng ký đến nỗi mà nhiều người phải ngồi chờ tại cầu thang và dạt ra cả hành lang. Harvard đã phải di chuyển lớp học đến hội trường Sanders, nơi rộng lớn nhất trong khuôn viên trường. Tại sao rất nhiều sinh viên dành cả một học kỳ để chìm đắm trong sự sâu sắc của triết học Trung Hoa được đưa ra luận bàn bởi những học giả sống từ hàng ngàn năm trước? 

(Ảnh: Khổng tử)

Một lí do là bởi khóa học đã đáp ứng được một trong những đòi hỏi cốt lõi đầy thử thách của Harvard là sự lý luận về đạo đức. Lớp học của Puett đã diễn tả điều đó rất rõ ràng. Sinh viên cũng bị ấn tượng bởi lời hứa “có một không hai” của vị giáo sư này: “Khóa học đó sẽ thay đổi cả cuộc đời bạn.”

Các sinh viên của ông ấy nói rằng điều đó là sự thật: Puett đã sử dụng triết học Trung Hoa như một cách truyền tải cho sinh viên các ý tưởng cụ thể, phản trực giác, thậm chí mang tính cách mạng để chỉ ra cho họ cách sống một cuộc sống tốt đẹp hơn. Elizabeth Malkin, một sinh viên theo học năm ngoái cho biết: “Lớp học đã hoàn toàn thay đổi quan điểm của tôi về bản thân, về các các bạn đồng trang lứa và cả cách tôi nhìn nhận thế giới.”

Puett đã làm mới những vấn đề mà các học giả phương Đông đã vật lộn từ nhiều thế kỉ trước. Ông yêu cầu sinh viên của mình đọc sâu hơn các đoạn trích nguyên gốc như Luận Ngữ của Khổng Tử, Mạnh Tử và Đạo Đức Kinh của Lão Tử rồi chủ động áp dụng kiến thức đó vào cuộc sống hằng ngày. Bải giảng của ông ấy áp dụng trong hoàn cảnh cuộc sống Mĩ hiện đại để giúp các học trò trong lứa tuổi đôi mươi - những người đang đấu tranh để tìm kiếm vị trí của mình trên thế giới - xác định được cách trở thành người tốt; cách tạo ra một xã hội tốt đẹp hay để có một cuộc sống thịnh vượng.

Puett chia sẻ, so với cách đây 20 năm khi mới bắt đầu vào nghề, ông đang thấy ngày càng nhiều sinh viên “bị thúc phải chọn hướng đi riêng để theo đuổi mục tiêu nghề nghiệp cụ thể”. Một báo cáo gần đây chỉ ra số lượng sinh viên Harvard lựa chọn học chuyên ngành nhân văn tuột dốc trầm trọng trong thập kỉ vừa qua. Tài chính vẫn là ngành phổ hiến nhất đối với sinh viên Harvard. Puett thấy những sinh viên xác định rất rõ mục tiêu, kế hoạch nghề nghiệp trên thực tế, từ đó vạch sẵn mọi khóa học, thậm chí cả hoạt động ngoại khóa.

Trái với đó, ông cho rằng, luôn tính toán cẩn thận mọi việc theo kế hoạch là cách sai lầm khi phải đưa ra bất kỳ quyết định quan trọng nào trong đời. Các nhà triết học Trung Hoa xưa thường nói, chiến lược này sẽ ngăn bạn trở nên cởi mở trước những thay đổi có thể không đi theo kế hoạch. Sinh viên sống theo kế hoạch “dễ bỏ qua những điều có ý nghĩa mỗi ngày, vốn có thể tiếp thêm sinh lực, truyền cảm hứng và đem lại cuộc sống trọn vẹn, thú vị hơn”. Mục tiêu cho khóa học này của Puett là cung cấp cho các bạn sinh viên một cách tiếp cận mới đối với mọi quyết định trong cuộc sống, từ các mối quan hệ đến sự nghiệp.

Ông ấy khuyên rằng: Những hành động nhỏ nhất để lại hệ quả sâu sắc nhất. Khổng Tử, Mạnh Tử và các nhà thông thái Trung Hoa khác đã dạy môn đệ rằng những hoạt động trần thế nhất có thể tạo nên một tác động lan tỏa. Puet hối thúc các sinh viên trở nên có ý thức hơn về bản thân, và để ý tới cách mà kể cả những cử chỉ thường ngày - như giữ cửa mở cho ai đó, mỉm cười với người bán hàng ở cửa hàng tạp hóa - có thể ảnh hưởng đến cả một ngày của chúng ta như thế nào, thông qua tác động của chúng lên tâm trạng của ta.

Cảm giác hạnh phúc sau khi chạy bộ, một cuộc trò chuyện đầy cảm hứng với một người bạn tốt, hay cơn giận chớp nhoáng thoáng qua khi ai đó chen lấn trước bạn để tới lượt trước - tất cả chúng ảnh hưởng đến cuộc sống lớn lao của chúng ta như thế nào? Thực ra, chúng ảnh hưởng toàn bộ. Từ một quan điểm triết học Trung Hoa, những trải nghiệm bé nhỏ mỗi ngày mang đến cho chúng ta vô vàn cơ hội để thấu hiểu bản thân mình.

Khi chúng ta lưu ý và hiểu được điều khiến chúng ta khó chịu, hiểu vì sao ta lại phản ứng, hiểu được cảm giác hân hoan hay giận dữ; chúng ta dần dần hình thành một ý niệm rõ ràng hơn về bản thân, từ đó giúp ta đối mặt với các tình huống mới tốt hơn. 

 Mạnh Tử, nhà nho sống ở thế kỉ thứ IV TCN dạy rằng: Nếu bạn trau dồi bản chất con người qua những cách nhỏ nhặt này, bạn có thể trở thành một con người phi thường với tầm ảnh hưởng đáng kinh ngạc, thay đổi cả cuộc sống của mình cũng như những người xung quanh, cho đến khi cuối cùng “bạn có thể thu phục cả thế giới trong lòng bàn tay. 

Các quyết định phải được đưa ra bởi trái tim. Người Mĩ có xu hướng tin rằng con người là những sinh vật lý tính chuyên đưa ra những quyết định có tính logic bằng cách sử dụng khối óc của mình. Tuy vậy, ở Trung Quốc, “lí trí” và “con tim” là như nhau. Puett chỉ ra rằng giữa khối óc và con tim có mối liên hệ không thể lí giải được và cái này không thể tồn tại được nếu thiếu vắng cái kia. Bất cứ khi nào chúng ta phải đưa ra quyết định, từ trần tục cho đến uyên thâm (ăn gì cho bữa tối; chọn khóa học nào cho kì tới; con đường nghề nghiệp theo đuổi; quyết định kết hôn với ai), chúng ta sẽ lựa chọn tốt hơn khi thấu hiểu bản thân mình, biết cách kết hợp lí trí và trái tim, để những mặt lý tính và cảm xúc hòa làm một.

Trang Tử, một triết gia Đạo giáo khuyên rằng: Chúng ta cần tu luyện bản thân để trở nên “linh hoạt” trước cuộc sống hằng ngày hơn là đóng cửa bản thân mình trước những thứ chúng ta nghĩ như phần quyết định từ lí trí. 

Giống như cách một người tập luyện dương cầm để có thể chơi những bản nhạc thật tự nhiên, chúng ta tu dưỡng bản thân mình hàng ngày để trở nên cởi mở với những trải nghiệm cũng như đối mặt với những vấn đề muôn màu muôn vẻ của cuộc sống. Khi đó, cuối cùng câu trả lời và những quyết định đúng đắn sẽ đến một cách tự nhiên từ trái tim và lí trí không hề có sự can dự của âu lo.

Các nghiên cứu gần đây về khoa học thần kinh xác nhận rằng các nhà triết học Trung Quốc đã đúng: Những thí nghiệm quét não tiết lộ nhận thức phi lí trí của ta về cảm xúc và những sự việc xung quanh mới là thứ thúc đẩy ta hành động theo hướng mà ta cứ nghĩ là lí trí. Theo Marianne LaFrance, một giáo sư tâm lý học tại Yale, nếu ta thấy một gương mặt hạnh phúc chỉ trong khoảng một phần tư giây, đó đã quá đủ để nảy nở một cao hứng nho nhỏ trong cảm xúc. Ở một nghiên cứu khác, những người tham gia chỉ được thấy thoáng qua một nụ cười, nhanh tới mức họ chưa kịp nhận thức về những gì họ chứng kiến, nhưng vô thức họ vẫn cảm thấy mọi thứ xung quanh tích cực hơn.

Cơ dẫn, tâm sẽ theo.

 Hãy cư xử tử tế (ngay cả khi bạn không có cảm giác tốt lành), hay cười với ai đó (ngay cả khi bạn không cảm thấy đặc biệt thân thiện ở thời điểm đó). Những điều đó có thể tạo nên những khác biệt thực sự trong tâm trạng và hành vi của bạn, thậm chí cuối cùng là thay đổi cả kết quả của một tình huống.

 Trong khi tất cả những điều trên nghe có vẻ giống những thông điệp giáo điều vớ vẩn, phần nhiều cái mà Puett truyền tải đã được công nhận như trí khôn văn hóa đã bị thất lạc trong kỉ nguyên hiện đại. “Chúng ta là những gì mà chúng ta thường xuyên làm” - Aristotle. Quan điểm đó cũng được chia sẻ bởi Khổng Tử, người đã dạy về tầm quan trọng của các nghi lễ nằm ở chỗ cách chúng khắc sâu một cảm giác nào đó ở một con người. Theo nghiên cứu đã được giới thiệu trong Khoa học Tâm lý, nhà tâm lý học xã hội Amy Cuddy và cộng sự đã phát hiện ra rằng khi chúng ta có một thế đứng quyền lực (đứng với các chân vững chãi, cánh tay vươn ra ngoài và chiếm lĩnh không gian), tư thế đó không chỉ khiến người khác nhìn nhận chúng ta tự tin và quyền lực hơn mà nó còn thực sự tạo nên một sự đột biến nội tiết tố làm chúng ta trở nên tự tin hơn.

Cuối mỗi lớp học, Puett thử thách các sinh viên của mình ứng dụng triết học Trung Hoa được học vào thực tế rõ ràng trong cuộc sống đời thường. “Các triết gia Trung Quốc chúng ta đọc chỉ ra cho chúng ta con đường để thực sự thay đổi cuộc sống tốt đẹp hơn từ những điều rất trần thế, thay đổi cách con người trải nghiệm và hồi đáp lại thế giới. Vì thế tôi cố gắng tiếp thu từ họ ở mức độ đó. Tôi không cố gắng rao giảng cho sinh viên của mình những lời khuyên lớn thực sự về việc phải làm chi với đời mình. Tôi chỉ muốn gợi lên trong họ một cảm tính về cái họ có thể làm hằng ngày để thay đổi cách sống.”

Các bài tập là những mẩu nhỏ như: quan sát lần đầu cách họ cảm nhận khi cười với một người lạ, giữ cửa mở cho ai đó, thử đắm chìm trong một sở thích. GS yêu cầu sinh viên ghi chép lại điều xảy ra kế đó: cách thức mỗi hành động, mỗi cử chỉ diễn ra hoặc ngôn từ ảnh hưởng đáng kể đến cách mà người khác đáp lại mình. Sau đó Puett đề nghị họ theo đuổi thêm các hoạt động họ để ý mà sẽ giúp tăng sự lạc quan và cảm giác hứng khởi. Ở phần ghi chú và thảo luận, sinh viên sẽ thảo luận điều đó có ý nghĩa thế nào đối với cuộc sống theo sự khuyên nhủ của các nhà triết học Trung Hoa.

Một khi họ đã hiểu bản thân mình rõ hơn và khám phá ra điều họ yêu thích, họ có thể làm việc sau đó để trở nên chuyên nghiệp thông qua thực tiễn phong phú và sự tự rèn luyện tu dưỡng bản thân. 

Chúng ta không bị giới hạn bởi tài năng bẩm sinh của chính mình; chúng ta có đủ tiềm lực dồi dào để mở rộng khả năng của mình nếu chịu khó tu dưỡng chúng. Bạn không cần phải bị mắc kẹt làm những thứ bạn tự nhiên đã giỏi; nên tập trung sự chú ý vào điều bạn yêu và tiếp tục tiến lên từ đó.

Hãy tập trung vào thực tế hằng ngày và hiểu được những điều vĩ đại bắt đầu từ những hành động bé nhỏ nhất. Đó là những ý tưởng gốc rễ cho người trẻ sống trong một xã hội vốn chỉ quen đặt áp lực về việc phải nghĩ lớn và vươn tới sự xuất sắc. Điều đó cũng là một lí do lí giải về việc quan tâm đến triết học Trung Hoa lan tỏa ở khắp nước Mĩ chứ không riêng gì ở Harvard theo lộ trình của Giáo dục Đại học. Ai mà chẳng khao khát được quay về với phần con người bị khuất lấp trong thâm tâm? 

(Nguồn: Sưu tẩm)

Đam mê ở đâu?

Đam mê không bao giờ có thể được "tìm thấy". Người ta chỉ làm việc đó, và tự nhiên tận hưởng niềm vui từ đó.

Còn nhớ khi bạn còn nhỏ không? Bạn thích thì bạn làm. Bạn không bao giờ tự hỏi, "Bóng chày thì lợi hơn bóng đá chỗ nào nhỉ?". Bạn chỉ cần chạy xung quanh sân chơi, chơi bóng chày và bóng đá. Bạn xây lâu đài cát, chơi đuổi bắt và hỏi những câu hỏi ngớ ngẩn, sau đó tìm bắt côn trùng, đào bới cỏ, hay giả làm con quái vật chui từ cống lên.

Không ai nói với bạn phải làm điều đó, tự bạn làm những điều đó đấy thôi. Bạn chỉ đơn thuần thích là làm, trí sự tò mò và hứng thú của chính bạn kích thích.

 (Ảnh minh họa)

Ngày trước, điều hay ho là, nếu bạn ghét bóng chày, bạn chỉ đơn giản là không chơi nữa. Không có cảm giác tội lỗi nào. Không có cãi vã hay tranh luận. Bạn có quyền thích nó, hoặc không.

Và nếu bạn thích tìm những chú bọ, bạn chỉ cần làm điều đó. Không có sự phân tích nào kiểu, "Có đúng là việc tìm bọ là những gì tôi nên làm với thời gian của mình khi còn là một đứa trẻ không? Vốn chẳng ai thích tìm bọ, liệu điều đó có nghĩa là tôi có gì đó không bình thường? Việc tìm kiếm mấy con bọ ảnh hưởng đến triển vọng tương lai của tôi thế nào?"

Ngày đó, không có chuyện gì là nhảm nhí. Nếu bạn thích một cái gì đó, bạn chỉ cần làm điều đó.

Hôm nay tôi nhận được email thứ 11,504 trong năm nay từ một người nói với tôi rằng họ không biết phải làm gì với cuộc sống của họ. Và cũng giống như tất cả những người khác, người này hỏi rằng liệu tôi có bất kỳ ý tưởng nào về những gì họ có thể làm, nơi họ có thể bắt đầu, nơi để "tìm thấy niềm đam mê của họ" hay không.

Và tất nhiên, tôi không trả lời. Tại sao? Bởi vì tôi thật sự không có chút manh mối nào cho chuyện đó. Nếu bạn không biết phải làm gì với bản thân, thì điều gì khiến bạn nghĩ rằng một thằng ất ơ có một website sẽ nghĩ ra được? Tôi là nhà văn, chứ không phải thầy bói.

Nhưng quan trọng hơn, những gì tôi muốn nói với những người này là: mấu chốt của toàn bộ vấn đề nằm ở chỗ “không biết” đó.

Cuộc sống, suy cho cùng, là về việc bạn không biết, nhưng dù không biết thì vẫn phải làm một cái gì đó.

Và nếu bạn có nhận ra bạn yêu thích công việc lau dọn bể phốt hiện tại, hoặc mới giành được một công việc mơ ước là viết một kịch bản phim indie; thì cuộc sống của bạn cũng không nhờ thế mà dễ dàng hơn đâu.

Lời phàn nàn phổ biến nhất mà người trẻ hay nói ngày nay là họ cần phải "tìm thấy niềm đam mê của họ.”

Nhảm nhí! Bạn đã tìm thấy niềm đam mê của mình rồi, chỉ là bạn đã lờ nó đi. Nghiêm túc nào, bạn thức tới 16 tiếng một ngày, bạn đã và đang làm gì với chừng ấy thời gian? Bạn phải đang làm gì đó, rõ ràng là vậy. Bạn phải đang nói về một cái gì đó. Hẳn phải có một chủ đề hay hoạt động hoặc ý tưởng nào đó chi phối một lượng đáng kể thời gian rảnh của bạn, cuộc hội thoại của bạn, trình duyệt web của bạn, và nó chi phối chúng mà không cần bạn phải nhận ra hay theo đuổi một cách có chủ đích.

Nó ở ngay trước mặt bạn, bạn chỉ đang tránh nó. Dù với bất cứ lý do gì, bạn đang trốn tránh nó. Bạn đang nói với chính mình, "Ồ, vâng, tôi yêu truyện tranh nhưng chúng không được tính. Bạn không thể kiếm tiền chỉ bằng truyện tranh được."

Ôi quỷ tha ma bắt, bạn thậm chí đã thử chưa?

Vấn đề không phải là thiếu niềm đam mê cho một cái gì đó. Vấn đề là năng suất. Vấn đề là ở nhận thức. Vấn đề là sự chấp nhận.

Vấn đề là, "Ồ, đó không phải là một lựa chọn thực tế," hoặc “Bố mẹ sẽ giết tôi nếu tôi cố gắng làm điều đó, họ nói rằng tôi phải là một bác sĩ" hoặc “Thật điên rồ, bạn không thể mua một chiếc BMW với số tiền bạn kiếm được từ việc đó."

Vấn đề không phải là niềm đam mê. Vấn đề không bao giờ là niềm đam mê.

Đó là các ưu tiên.

Và ngay cả khi ấy thì ai dám nói bạn phải kiếm được tiền từ công việc yêu thích? Kể từ khi nào tất cả mọi người cảm thấy đó là một sự bắt buộc khi phải yêu từng giây một trong công việc của họ? Thực sự đấy, có gì sai trái với chuyện làm một công việc ỔN và bình thường với một số người thú vị mà bạn thích, và sau đó theo đuổi niềm đam mê của bạn trong thời gian rảnh? Chẳng lẽ thế giới đã đảo lộn hoàn toàn hay đây là một ý tưởng đột ngột nào đó bước ra từ văn chương làm ảnh hưởng mọi người?

Hãy nhìn xem, đây là một cái tát trời giáng nữa vào mặt bạn: công việc nào cũng có lúc tồi tệ. Không có những điều như làm những gì bạn đam mê và bạn sẽ không bao giờ cảm thấy mệt mỏi, không bao giờ bị stress, không bao giờ phải phàn nàn. Điều đó không tồn tại. Tôi đang làm công việc trong mơ của mình (công việc ấy đến một cách tình cờ, và trong hàng triệu năm tôi chưa bao giờ lên kế hoạch cho việc này; giống như một đứa trẻ trên sân chơi, tôi chỉ cần đi đến và thử nó), và tôi vẫn ghét khoảng 30% công việc này. Có những ngày còn ghét hơn.

Lại nữa, đó là cuộc sống.

Vấn đề ở đây, một lần nữa, là sự kỳ vọng. Nếu bạn nghĩ rằng bạn đáng nhẽ phải làm việc 70 giờ một tuần và ngủ lại trong văn phòng giống như Steve Jobs và yêu thương từng giây của công việc ấy, bạn đã xem quá nhiều những bộ phim nhảm nhí. Nếu bạn nghĩ rằng bạn đáng nhẽ phải thức dậy mỗi ngày vừa thoát khỏi bộ đồ ngủ vừa nhảy múa bởi vì bạn được đi làm, thì có lẽ bạn đã uống hơi nhiều Kool-Aid. Cuộc sống không vận hành như thế. Như vậy rất không thực tế. Có một điều hầu hết chúng ta ai cũng cần, đó là sự cân bằng.

Tôi có một người bạn, người mà trong ba năm qua, đã cố gắng để xây dựng một doanh nghiệp trực tuyến bán thứ-gì-đó. Nó đã không làm việc. Và khi tôi nói “không làm việc”, có nghĩa là cậu ta thậm chí còn không tiến hành bất cứ việc gì. Bất chấp hàng năm trời "làm việc" và nói rằng cậu sẽ làm điều này hay điều kia, không có việc gì thực sự được thực hiện.

Thay vào đó, những gì thực sự được thực hiện là khi một trong những đồng nghiệp cũ của cậu ta đến thăm với một công việc thiết kế logo hoặc thiết kế một số tài liệu quảng cáo cho một sự kiện. Thề có Chúa, cậu ta lao vào nó như một kẻ chết đói lâu ngày vớ được cái ăn.

Và cậu ấy hoàn thành chúng một cách tuyệt vời! Thức đến 4 giờ sáng chìm đắm bản thân vào công việc và yêu thương chúng từng giây một.

Nhưng hai ngày sau đó chúng lại trở về tình trạng, "Này, tôi không biết đáng ra mình phải làm gì.”

Tôi gặp rất nhiều người như cậu ta. Cậu ấy không cần phải tìm niềm đam mê của mình. Niềm đam mê của chính cậu ấy đã tìm thấy cậu. Nhưng cậu ta lờ chúng đi. Cậu ta từ chối tin rằng việc đó là khả thi. Cậu ta chỉ sợ cái việc phải thật sự thử chúng một cách thật lòng.

Giống như một đứa trẻ ngốc nghếch tiến vào một sân chơi và nói, "Vâng, những con bọ thật sự rất tuyệt, nhưng các cầu thủ NFL kiếm tiền nhiều hơn, vì vậy tôi nên ép buộc bản thân mình chơi bóng đá mỗi ngày," và sau đó trở về nhà và phàn nàn rằng mình không thích giờ ra chơi

Và đó cũng là chuyện nhảm nhí. Mọi người đều thích nghỉ giải lao. Vấn đề là cậu ấy tự ý lựa chọn hạn chế bản thân mình dựa trên một số ý tưởng ngớ ngẩn cậu ta đã nhồi nhét vào đầu về sự thành công và những gì đáng ra phải làm.

Một loại email khác tôi lúc nào cũng nhận được là từ những người muốn được tư vấn về làm thế nào để trở thành một nhà văn.

Và câu trả lời của tôi luôn như nhau: Tôi không có một chút ý tưởng chết tiệt nào cho chuyện đó cả.

Khi còn là một đứa trẻ, tôi thường ở trong phòng viết những mẩu truyện ngắn cho vui. Khi ở tuổi thiếu niên, tôi sẽ viết các bài đánh giá âm nhạc và bài viết về ban nhạc tôi yêu thích rồi sau đó không cho ai xem chúng cả. Khi Internet xuất hiện, tôi đã mất một đống thời gian trên các diễn đàn viết những bài post dài vài trang về các chủ đề ngớ ngẩn - tất cả mọi thứ từ thu mua guitar đến nguyên nhân của cuộc chiến tranh Iraq.

Tôi không bao giờ xem việc viết như một nghề nghiệp tiềm năng. Tôi thậm chí không bao giờ coi nó là một sở thích hay đam mê. Đối với tôi, những điều tôi đã viết chính là niềm đam mê của tôi: âm nhạc, chính trị, triết học. Viết chỉ là một cái gì đó tôi đã làm bởi vì tôi cảm thấy thích được làm như vậy.

Và khi tôi phải tìm kiếm một nghề nghiệp khiến tôi trao thân gửi phận, tôi không cần nhìn đâu xa. Trong thực tế, tôi không phải kiếm tìm bất kì cái gì cả. Nó đã chọn tôi, theo một cách nào đó. Nó đã ở đó. Một việc gì đó tôi đã làm mỗi ngày, kể từ khi tôi còn là một đứa trẻ, thậm chí tôi còn không hề nghĩ về nó.

Bởi vì đây là một điểm nữa có thể làm cho một số người cảm thấy chột dạ:

Nếu bạn phải tìm xem bạn đam mê cái gì, thì có lẽ bạn thật sự không có chút đam mê nào với nó cả.

Nếu bạn đam mê một cái gì đó, bạn sẽ cảm thấy nó như như một phần ăn sâu vào cuộc sống của bạn, bạn sẽ được mọi người nhắc nhở rằng nó không bình thường, rằng người khác không giống như thế.

Tôi đã không hề nghĩ rằng viết những bài 2.000 từ trên các diễn đàn hóa ra lại là điều chẳng ai coi là niềm vui. Anh bạn tôi cũng đã không hề nghĩ rằng hầu hết mọi người lại không thấy việc thiết kế logo là dễ dàng và thú vị. Đối với cậu ấy, nó tự nhiên đến nỗi cậu thậm chí không thể tưởng tượng nó là một cái gì khác. Và đó là lý do tại sao nó có thể là những gì cậu thực sự cần phải làm.

Một đứa trẻ không đi vào một sân chơi và nói với chính mình, "Làm thế nào để tìm thấy niềm vui?" Cô bé ấy sẽ chỉ đi và tận hưởng niềm vui.

Nếu bạn phải tìm kiếm những gì bạn thích trong cuộc sống, thì sau đó bạn sẽ không thật sự hưởng thụ bất cứ điều gì.

Và sự thật là bạn vốn đã thích cái gì đó rồi. Bạn đã thích rất nhiều điều. Bạn chỉ chọn cách bỏ qua chúng mà thôi.

(Nguồn: Sưu tầm)

Động lực thúc đẩy làm việc, động lực của sự thành công

Liệu giữa một nhân viên làm việc vì lương cao và làm việc để tạo ra giá trị thì có sự chênh lệch nào về kết quả công việc không?

Có hai loại động lực luôn song hành tồn tại khi chúng ta làm bất cứ việc gì: động lực nội tại và động lực ngoại sinh. Nếu một nhà khoa học tiến hành nghiên cứu để khám phá thế giới, đó chính là động lực nội tại; bởi việc khám phá tri thức về bản chất có liên hệ mật thiết với hành động nghiên cứu khoa học. Đổi lại, nếu cô ấy nghiên cứu vì muốn đạt được danh tiếng của một bậc học giả, cô ấy đang bị chi phối bởi động lực ngoại sinh, bởi không có một mối liên hệ thực sự khả dĩ nào giữa “sự nổi tiếng” và “nghiên cứu khoa học”. Thông thường, cả động lưc nội tại và ngoại sinh đều thúc đẩy con người ta.

(Ảnh sách)

Vậy, loại động lực nào có khả năng đem tới thành công cao nhất - động lực nội tại, động lực ngoại tại hay kết hợp cả hai? Bạn có thể cho rằng một nhà khoa học vừa mang trong mình khao khát được tìm hiểu thế giới vừa muốn được nhiều người biết đến sẽ đạt kết quả tốt hơn nhiều so với khi cô ấy chỉ chịu tác động bởi một trong hai loại động lực trên. Chắc chắn rằng, hai luôn tốt hơn một. Nhưng, như Amy Wrzesniewski, giáo sư về hành vi học tại Trường Quản lý Yale và Barry Schwartz, giáo sư tâm lý học tại Swarthmore College cùng các đồng nghiệp đã lập luận trong một bài viết vừa mới được công bố trong bản Báo cáo chính thức sau cuộc hội đàm của Học viện Khoa học Quốc gia đã viết rằng:

Động lực ngoại sinh không phải khi nào cũng có ích, thậm chí đôi khi còn trở thành con dao hai lưỡi, ảnh hưởng trực tiếp tới thành công.

Các giáo sư đã phân tích dữ liệu thu thập được từ 11,320 học viên trong chín lớp đầu vào tại Học viện Quân sự Hoa Kỳ tại West Point; mỗi người tự đánh giá ảnh hưởng của mỗi nhóm động lực của bản thân họ trong quyết định theo học tại trường. Các nhóm động lực bao gồm như: mong muốn có một công việc tốt sau khi ra trường (động lực ngoại sinh) hay khao khát được huấn luyện và gia nhập đội ngũ lãnh đạo trong quân đội Hoa Kỳ (động lực nội tại).

Nhiều năm sau, các học viên đã phát triển sự nghiệp của mình như thế nào? Và, những thành tích họ đạt được liên hệ ra sao với những động lực ban đầu của họ khi đến West Point?

Không mấy bất ngờ khi kết quả phân tích cho thấy, những học viên có nguồn động lực nội tại càng mạnh mẽ, sẽ càng có nhiều khả năng tốt nghiệp và trở thành những sĩ quan với cấp bậc cao trong quân đội. Bên cạnh đó, những học viên mang trong mình nguồn động lực nội tại sẽ có những thành tích cao hơn khi phục vụ trong quân ngũ (mà điều này được minh chứng bởi những đề đạt thăng cấp ban đầu), đồng thời cũng có nhiều khả năng sẽ tiếp tục phụng sự quốc gia trong quân ngũ sau khi kết thúc 5 năm nghĩa vụ bắt buộc, so với những học viên không có những nguồn động lực này - đó là nếu, đây mới là điều bất ngờ: những động lực ngoại sinh không thôi thúc họ mạnh mẽ ngay từ phút ban đầu.

Điều đáng chú ý là những người có cả hai nguồn động lực cùng phát sinh mạnh mẽ lại thể hiện kém hơn về mọi phương diện khi so sánh tương quan với những người có nhiều động lực nội tại hơn. Họ ít có khả năng tốt nghiệp, khó có thể trở thành một sỹ quan ưu tú hay quyết tâm cống hiến lâu dài trong quân đội.

Phát hiện trên đã đem lại cho chúng ta những kết quả vô cùng quan trọng. Thông thường, khi chúng ta làm tốt một công việc gì, ta sẽ nhận được kết quả “nội tại” và “ngoại sinh”. Một học sinh chăm chỉ, nghiêm túc học hành có được kiến thức (kết quả “nội tại”), đồng thời được điểm tốt (kết quả “ngoại sinh”). Một bác sĩ tay nghề cao có thể vừa cứu chữa được cho bệnh nhân (kết quả “nội tại”), vừa có một cuộc sống đầy đủ (kết quả “ngoại sinh”). Nhưng không phải vì mỗi hành động đều có kết quả nội tại hay ngoại sinh mà mỗi cá nhân làm gì cũng đều cần có cả hai loại động lực ấy.

Qua nghiên cứu, các giáo sư đề xuất  rằng, chúng ta nên cố gắng nỗ lực để tổ chức, tái cấu trúc các hoạt động sao cho những “kết quả ngoại sinh” không trở thành những “động lực ngoại sinh”. Khi làm việc, hãy tập trung vào ý nghĩa của công việc và những ảnh hưởng tích cực mà công việc đó mang lại thay vì những lợi ích về mặt kinh tế. Đó có lẽ là cách tốt nhất để không chỉ nâng cao chất lượng công việc, mà còn giúp bạn kiếm được nhiều tiền hơn, dù điều này thoạt đầu có vẻ như thật nghịch lý.

Nếu việc trở thành một sỹ quan ưu tú và phụng sự quốc gia không thể thu hút được tất cả những ứng viên mà Quân đội cần chiêu mộ, thì có thể những lời hứa hẹn hấp dẫn về việc “không cần trang trải học phí”, “được đào tạo nghề nghiệp” hay “mở mang tầm mắt ra thế giới” sẽ có tác dụng. Mặc dù chiến lược này có thể mang đến kết quả tích cực hơn về mặt số lượng, nó lại dẫn đến một kết quả tồi hơn về mặt chất lượng (những binh sĩ kém hơn). Tương tự như vậy, với những sinh viên không hứng thú với chuyện học hành, khuyến khích họ đi học để được thưởng tiền hay học thật tốt để đổi lại những bữa pizza thỏa thích có thể làm cho họ đến trường, nhưng cuối cùng lại tạo ra những sinh viên có học lực kém hơn.

Để tạo động lực cho các giáo viên cũng vậy, chúng ta lo lắng khi họ “chỉ dạy cho học sinh để đi thi” bởi điều này thực sự đã đi quá xa khỏi khái niệm giáo dục chân chính. Có thể những người giáo viên làm vậy bởi họ quá áp lực với tính trách nhiệm cao điển hình của nghề này, điều vô hình chung đã chuyển những kết quả ngoại sinh của việc “dạy tốt” (như tiền thưởng) thành những động lực ngoại sinh. Tinh thần trách nhiệm rất quan trọng, nhưng nếu không được vận dụng đúng đắn, thay vì được sinh ra để ngăn cản, nó lại có thể tạo ra những hành vi rất cực đoan (như việc “dạy kém”).

Việc nhấn mạnh vào cả động lực nội tại và động lực ngoại sinh để “quảng cáo” một hoạt động hấp dẫn hơn, nhằm khuyến khích các cá nhân tham gia vào hoạt động đó là điều hoàn toàn dễ hiểu, thế nhưng điều này có thể đem lại những tác động tiêu cực không ai mong muốn khi nó làm mai một dần đi những động lực nội tại, mà điều này lại là gốc rễ cho mọi thành công. 

(Nguồn: Sưu tầm)

Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu? trích từ sách của tác giả Rosie Nguyễn

Không biết bao nhiêu lần tôi nghe những người trẻ quanh mình than buồn, chán, bảo không biết gì để làm. Và rồi không biết làm gì nên ta giết thời giờ với những thú vui nhỏ nhặt, rong chơi cho qua ngày đoạn tháng, ngủ vùi lười biếng hoặc chìm đắm vào yêu đương.

Nhưng khi đã đi qua gần hết thời đôi mươi, ngấp nghé ở ngưỡng ba mươi, nhìn lại tôi mới thấy tiếc nuối. Thấy bây giờ cuộc sống có quá nhiều cơ hội, nhiều điều phải làm, nhiều thứ để học, mà mình lại không có đủ thời gian cho ngần ấy thứ. Nghĩ nếu mà mình biết những điều này khi còn đi học, khi mình còn trẻ tuổi, chắc hẳn cuộc sống của mình sẽ khác, chắc mình sẽ bớt đi nhiều vật vã gian nan

(Ảnh sách)

 Ai có trải qua rồi mới hiểu, tuổi trẻ ngắn ngủi biết bao nhiêu. Thời gian một đi là không trở lại. Điều đáng quý nhất mà tuổi trẻ có được là thời gian, nhưng rất nhiều người trẻ không biết làm gì có ích với thời gian của họ.

Vì với những kinh nghiệm của mình, và kinh nghiệm của tất cả những người đã đi trước chúng ta, tôi biết rằng quãng đường gian khó không mãi kéo dài. Những khó khăn giúp làm nên câu chuyện của bạn. Cô gái có tuổi thơ bị ngược đãi trở thành người hoạt động tình nguyện tích cực vì quyền trẻ em, chàng trai từng tuyệt vọng đến mức muốn tự tử vì thất bại rồi trở thành doanh nhân thành công, một người từng viết câu nào sai chính tả câu nấy lại là một tác giả ăn khách sau những ngày tháng khổ luyện. Câu chuyện của bạn như thế nào là do bạn quyết định. Hãy viết lên câu chuyện của cuộc đời bạn.

 Vậy nên, bạn thân mến, đừng cầu nguyện để đời bạn không phải trải qua những nghịch cảnh, khó khăn. Mà cầu nguyện để bạn đủ sức lực để đương đầu với những sóng gió của cuộc đời. Hãy mỉm cười, nhìn lên bầu trời cao xa. Dù là ngày trời xanh nắng đẹp hay ngày mây mù âm u, thì bạn cũng sẽ không có cơ hội nhìn thấy bầu trời chính xác như thế này lần nữa. Ngày hôm nay trôi qua sẽ là mãi mãi không quay trở lại. Mọi chuyện rồi cũng sẽ qua. Trong khi đó, thì đừng chìm trong những thất vọng của đời mình nhé.

 Chỉ việc sống theo cách mình muốn thôi cũng đã là một sự nỗ lực phi thường rồi. 

Cô gái của tôi, em cũng không cần phải là một cô gái tốt theo tiêu chuẩn của ai cả. Em có thể đi bụi vòng quanh thế giới nếu trái tim em thôi thúc phải làm thế. Em có thể ngủ với bất kỳ ai em thích nếu đó thực sự là điều em muốn làm (nhưng hãy thật chắc chắn về điều đó). Em có thể bỏ học và theo đuổi con đường học tập tự thân nếu em muốn. Em có thể sống độc thân cả đời mặc kệ xã hội này kêu gào lấy chồng sinh con là thiên chức của phụ nữ. Em không có trách nhiệm phải là người tốt với ai cả. Em chỉ phải tốt với chính em, lắng nghe tiếng nói bên trong em, theo đuổi những lý do, mục đích mà em cho rằng mình được sinh ra trên đời để làm, và sống trọn vẹn cuộc sống mà em muốn.

 Chỉ việc sống theo cách mình muốn thôi cũng đã là một sự nỗ lực phi thường rồi. 

Điều mà tôi luôn đau đáu là: Hầu hết mọi người đều đang sống dưới khả năng của mình. Tại sao lại như vậy? Mỗi người đều có những tiềm năng khác nhau. Mỗi người đều có những thế mạnh khác nhau. Nhưng tại sao hầu hết mọi người đều không sống đúng với tiềm năng của mình?

 Có thể là vì đa phần chúng ta đều lười, đều không sử dụng hiệu quả quỹ thời gian của mình.

 Có thể là vì nhiều người trong chúng ta chưa nhận thức được sức mạnh của thói quen, chúng ta muốn thay đổi nhưng chưa có đủ động lực để vượt qua được sức ì, sự trì níu của những thói quen xấu.

 Hoặc cũng có thể là vì, sau những lần thất bại trong cuộc sống, sau những va vấp của tuổi trẻ, từ bao giờ chúng ta đã tự thuyết phục bản thân rằng mình là một người bình thường, mình không có gì đặc biệt, rằng hãy thôi mơ mộng viễn vông, hãy chấp nhận sống một cuộc đời bình thường, có những công việc bình thường. Và rồi chúng ta chết đi, trên tấm bia mộ ghi: “Đây là nơi yên nghỉ của một người hoàn toàn bình thường.”

 Bạn thân mến, nếu bạn đã có lúc nào đó nghĩ rằng mình là người đặc biệt, rằng mình khác thường, thì đừng dập tắt ý nghĩ đó.

Hãy tin vào lời thì thầm bên trong mình, hãy trân trọng sự khác biệt, nuôi dưỡng niềm tin vào bản thân mình. Âm thầm rèn luyện, tìm kiếm đam mê, và theo đuổi con đường của riêng mình. Rồi một lúc nào đó, bạn sẽ thấy mình đang sống đúng như cách mà bạn từng mơ ước.

 Hãy luôn tin rằng: Bạn là ngôi sao chờ ngày tỏa sáng.

(Sưu tầm)

Đếch quan tâm mà vui sống: Nghệ thuật của việc sống bất cần

Bản trích đầy đủ Chương 1, cuốn Nghệ thuật tinh tế của việc đếch quan tâm từ bậc thầy về phong cách sống Mark Manson.

(Ảnh sách)

Charles Bukowski [nhà thơ, tiểu thuyết gia nổi tiếng người Mỹ gốc Đức] là một tên bợm rượu, hám gái, mê cờ bạc, thô tục, bần tiện, nợ nần chồng chất và trong những ngày đen tối nhất của mình, là một nhà thơ. Có lẽ ông là người cuối cùng trên Trái Đất mà bạn muốn xin một lời khuyên cuộc sống hay thấy ông xuất hiện trong bất kì cuốn sách self-help nào.

Đó là lí do tại sao ông là một nhân vật hoàn hảo để bắt đầu câu chuyện này.

Bukowski ao ước trở thành một nhà văn. Nhưng trong mấy chục năm trời, các tác phẩm của ông bị hầu hết các tạp chí, tờ báo, tập san, công ty, nhà xuất bản từ chối khi gửi bản thảo. Họ biết chất lượng của chúng rất tệ. Thô thiển. Kinh tởm. Đồi trụy. Và khi những tập thư từ chối ngày một dày lên, nỗi đau thất bại đè nén khiến ông chán đời tìm đến rượu chè, cái tật đi theo ông gần như cả cuộc đời.

Bukowski có một công việc lọc thư tại bưu điện. Ông được trả chút ít tiền và tiêu xài phần lớn chúng vào các quán rượu. Chỗ ít ỏi còn lại ông đem đánh cược nốt vào các cuộc đua. Đến tối, ông sẽ uống rượu một mình và đôi khi rặn ra được chút thơ từ chiếc máy đánh chữ tàn tạ. Thường thường, sáng ra ông sẽ thức giấc trên sàn nhà do ngủ thiếp đi từ đêm trước đó.

30 năm trôi qua như thế, sống với rượu, thuốc, cờ bạc, và gái điếm. Rồi, khi Bukowski 50 tuổi, sau cả một đời thất bại và tự căm phẫn bản thân, bỗng một nhà biên tập từ một công ty xuất bản nhỏ có mối quan tâm kì lạ với ông. Người này không thể trả cho Bukowski nhiều tiền hay hứa hẹn sẽ bán nhiều sách cho ông. Nhưng ông ta lại có cảm tình kì quoặc với những tên bợm rượu, vậy nên quyết định đặt vận may vào Bukowski. Đây là cơ hội thực sự đầu tiên mà Bukowski từng có, và ông cho rằng, có lẽ cũng sẽ là cơ hội duy nhất. Bukowski hồi đáp nhà biện tập:

Tôi chỉ có hai lựa chọn - tiếp tục làm việc ở bưu điện và phát điên ... hoặc bỏ việc, làm nhà văn và chết đói. Tôi thà chết đói còn hơn.

Sau khi kí hợp đồng, Bukowski viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên của mình trong vòng ba tuần. Cuốn sách được đặt tên đơn thuần là Post Office. Trong lời đề tặng, ông viết, "Dành cho không ai cả."

Nhờ tác phẩm đầu tay này mà Bukowski nổi danh. Ông tiếp tục viết và xuất bản sáu cuốn tiểu thuyết và hàng trăm bài thơ, bán hơn hai triệu cuốn sách của mình. Sự nổi tiếng của ông đã đi ngược lại với kì vọng của tất cả mọi người, đặc biệt là chính ông.

Các câu chuyện như của Bukowski tồn tại nhan nhản trong văn hóa của chúng ta. Cuộc đời của Bukowski đại diện cho một giấc mơ Mỹ: một người đàn ông đấu tranh cho những gì anh ta muốn, không bao giờ từ bỏ, và cuối cùng hoàn thành ước mơ hoang dại nhất của mình. Một bộ phim thậm chí còn có thể được dựng theo kịch bản này. Chúng ta đều trông vào câu chuyện như của Bukowski và nói, "Thấy chưa? Anh ta không bao giờ từ bỏ. Anh ta không bao giờ ngừng vươn lên. Anh ta luôn luôn tin vào bản thân mình. Anh ta chống lại mọi nghịch cảnh và tự mình tạo nên cơ nghiệp!"

Bởi thế, thật kì lạ khi trên ngôi mộ của Bukowski lại khắc dòng chữ: "Đừng có cố."

Thấy không, bất kể doanh số bán sách và sự nổi tiếng, Bukowski vẫn là một kẻ "loser" (kẻ thất bại). Ông biết điều này. Và sự thành công của ông không bắt nguồn từ quyết tâm trở thành người chiến thắng, mà từ thực tế rằng ông biết mình là một là kẻ bất tài, chấp nhận nó, và rồi viết thật chân thật về điều này. Ông không bao giờ cố gắng trở thành một ai đó cả. Tài năng trong các tác phẩm của Bukowski không nằm ở quá trình vượt khó hay phát triển bản thân thành một ngôi sao văn học. Ngược lại mới đúng. Đơn giản là ông có khả năng 100% thành thật với chính mình - đặc biệt với những phần xấu xa nhất - và chia sẻ những thất bại đó mà không phải do dự hay hoài nghi.

Đây là câu chuyện thành công thật sự của Bukowski: ông hài lòng với sự thất bại của mình. Bukowski đếch quan tâm đến thành ông. Kể cả khi đã nổi tiếng, ông vẫn xuất hiện tại các buổi đọc thơ với giọng chỉ trích và chửi bới khán giả của mình. Ông vẫn lộ diện nguyên hình trước công chúng và cố lên giường với bất cứ cô gái nào tìm được. Danh tiếng và thành công không biến ông thành một con người đạo đức hơn. Cũng không phải vì sống tốt hơn mà ông mới được nhiều người ái mộ.

Tự cải thiện bản thân và thành công thường đi đôi với nhau. Nhưng không có nghĩa là chúng nhất thiết phải là một.

Văn hóa của chúng ta ngày nay bị ám ảnh đến sự tập trung vào những kì vọng lạc quan phi thực tế: Hãy hạnh phúc hơn, khỏe mạnh hơn. Hãy là số 1, giỏi hơn tất cả. Hãy thông minh hơn, nhanh hơn, giàu hơn, quyến rũ hơn, nổi tiếng hơn, năng suất hơn, có nhiều người hâm mộ hơn. 

Nhưng khi bạn dừng lại và thực sự nghĩ về những điều này, các lời khuyên cuộc sống quen tai - tất cả những thứ "đa cấp" mà ta nghe đi nghe lại -  chúng chỉ đang nhấn mạnh vào những thứ mà bạn không có. Chúng đi vào những thiếu sót và thất bại của bạn, và rồi tô đậm chúng lên. Bạn học được các cách tốt nhất để kiếm tiền bởi vì bạn cảm thấy mình chưa có đủ tiền. Bạn đứng trước gương và nhắc đi nhắc lại những câu khẳng định rằng mình xinh đẹp bởi vì bạn cảm thấy như thể mình chưa có đủ nhan sắc. Bạn nghe theo các lời khuyên trong chuyện hẹn hò và các mối quan hệ bởi vì bạn cảm thấy mình vẫn chưa phải là người được mọi người yêu mến. Bạn thử những bài tập tưởng tượng mình thành công hơn trong tương lai bởi vì bạn cảm thấy như thể mình vẫn chưa đủ hài lòng với thành công trong hiện tại.

Trái khoáy thay, khi quá tập trung vào những thứ tích cực - tốt hơn, đẳng cấp hơn - lại chỉ khiến chúng ta càng ám ảnh hơn về những gì không phải là mình, hoặc mình không có hoặc lẽ ra cần có nhưng chưa đạt được. Sau tất cả, không một ai hạnh phúc thực sự lại phải đứng trước gương và lẩm bẩm rằng tôi là người hạnh phúc. Họ sẽ tự nhận ra được.

Có một câu tục ngữ ở Texas: "Con chó bé nhất lại sủa to nhất". Một người đàn ông tự tin không cần phải chứng tỏ anh ta tự tin. Một người phụ nữ giàu có không cần phải thuyết phục ai đó rằng cô ta giàu có. Hoặc là có hoặc là không, đâu cần phải võ mồm. Và nếu bạn đang mơ ước thứ gì đó mọi lúc mọi nơi, thì bạn càng tô đậm một sự thật vô thức rằng: bạn vẫn chưa có nó.

Xã hội và các quảng cáo muốn bạn tin rằng chìa khóa để có một cuộc sống tốt đẹp là một công việc tốt, một chiếc xe ngầu, một cô bạn gái xinh đẹp, hoặc một bồn tắm nóng với chiếc bể bơi bơm khí dành cho lũ trẻ. Cả thế giới liên tục nói với bạn rằng con đường để có một cuộc sống tốt đẹp hơn là cần có nhiều hơn - mua nhiều hơn, sở hữu nhiều hơn, kiếm tiền nhiều hơn, chịch nhiều hơn, trở thành ai đó cao siêu hơn. Bạn liên tục bị tấn công với những thông điệp đòi hỏi bạn quan tâm đến mọi thứ, mọi lúc, mọi nơi. Để ý chiếc TV mới ra này. Đặt một kì nghỉ với đồng nghiệp xịn hơn này. Mua đồ trang trí mới cho bãi cỏ này. Nhìn chiếc gậy tự sướng mới ra này.

Tại sao? Phán đoán của tôi là: bởi vì khi bạn quan tâm đến nhiều thứ hơn thì các công ty mới kiếm được tiền.

Và cho dù chẳng có gì sai với lối kiếm tiền chân chính, vấn đề là khi cái đếch gì bạn cũng quan tâm, thì sức khỏe tinh thần của bạn sẽ giảm sút. Nó khiến bạn trở nên điên đảo với những thứ phù phiếm và giả dối, dành cả đời mình để theo đuổi ảo ảnh hạnh phúc.

Chìa khóa để có một cuộc sống tốt lành là đếch quan tâm; để ý bớt đi, chú ý vào những thứ cấp bách, quan trọng, có ý nghĩa.

Vòng lặp phản hồi từ địa ngục

Có một thói quen cực kì xấu của bộ não mà nếu cứ để thả trôi, nó sẽ có thể khiến bạn phát rồ. Nói cho tôi biết xem câu chuyện này nghe có quen thuộc không nhé:

Bạn lo lắng khi phải đối mặt với người nào đó trong cuộc đời. Nỗi âu lo này bắt đầu xâm chiếm bạn và bạn bắt đầu tự hỏi tại sao mình lại sợ hãi đến thế. Giờ bạn đang lo âu về việc mình đang cảm thấy lo âu, khiến bạn càng lo âu hơn nữa. Oh không! Lo âu nhân hai! Cứu, cho tôi một ngụm rượu nào!

Hay giả sử bạn đang giận dữ. Bạn bực tức về một vấn đề ngu ngốc, điên khùng nhất nào đấy, và không biết lý do tại sao. Và sự thật bạn cảm thấy rất dễ tức giận bắt đầu khiến bạn cảm thấy tức giận hơn nữa. Và rồi, trong khi nổi đóa, bạn nhận ra rằng nếu lúc nào cũng cáu kỉnh thì bạn sẽ trở thành người nông cạn và xấu tính, và bạn ghét điều này; bạn ghét nó tới mức bạn lại đâm ra giận mình hơn. Bây giờ nhìn bạn xem: bạn tức giận bản thân vì mình tức giận về việc mình tức giận. Đ.M nó!

Hãy bình tĩnh, bạn hiền. Tin hay không, đây là một vẻ đẹp khi làm người. Rất ít động vật trên trái đất có khả năng suy nghĩ mạch lạc, nhưng con người còn có đặc quyền suy nghĩ về việc mình đang suy nghĩ. Vì vậy tôi có thể nghĩ rằng mình đang xem video của Miley Cyrus trên Youtube, và rồi ngay lập tức nghĩ rằng mình bệnh thế quái nào mà lại muốn đi xem video của Miley Cyrus trên Youtube. Ah, đó là sự kì diệu của nhận thức!

Đây là vấn đề: Xã hội hiện đại của chúng ta, do chủ nghĩa tiêu dùng và hiện tượng hey-nhìn-cuộc-đời-tao-ngon-lành-hơn-mày trên Facebook, đã đẻ ra thế hệ những công dân tin rằng vấp phải những trải nghiệm tiêu cực - lo âu, sợ hãi, mặc cảm - là hoàn toàn không chấp nhận được. Ý tôi là, nếu bạn nhìn vào bảng tin Facebook của mình, đứa quái nào cũng có những thời khắc huy hoàng của mình. Xem nào, tám đứa bạn đám cưới tuần này! Và một cậu bé 16 tuổi được tặng chiếc Ferrari làm quà sinh nhật. Và một đứa khác vừa kiếm được 2 tỷ đô la nhờ phát minh một ứng dụng có thể tự động giao giấy vệ sinh khi hết.

Trong khi đó, bạn kẹt ở nhà cạo răng cho mèo. Và bạn không thể nghĩ gì ngoài chuyện đời mình đã chạm đến đáy.

Vòng lặp phản hồi từ địa ngục đã trở thành một đại dịch tồi tệ, khiến rất nhiều người quá stress, quá âu lo và quá dằn vặt mình.

Quay lại thời ông nội mình, ông có thể cảm thấy tồi tệ và tự nghĩ, "Gee whiz, đúng là mình đang cảm thấy như một cục phân bò ngày hôm nay. Nhưng hey, đó là cuộc đời mà. Tiếp tục đi xúc cỏ thôi."

Nhưng giờ thì sao? Nếu bạn cảm thấy tệ chỉ trong vòng 5 phút, bạn sẽ bị tấn công bởi 350 hình ảnh của những người hoàn toàn hạnh phúc và có một cuộc đời như mơ, và chính nó góp phần khiến bạn cảm thấy đời mình toàn ổ gà.

Đây là nguyên nhân khiến chúng ta gặp rắc rối. Chúng ta cảm thấy tệ vì tâm trạng của mình đang tệ. Chúng ta cảm thấy tội lỗi vì mình đang cảm thấy tội lỗi. Chúng ta cảm thấy tức giận vì mình đang cảm thấy tức giận. Chúng ta cảm thấy âu lo vì mình đang cảm thấy âu lo. Mình có vấn đề quái gì vậy?

Đó là lý do tại sao biết đếch quan tâm là chiếc chìa khóa. Đó là lý do tại sao bí kíp này sẽ cứu cả nhân loại bằng cách chấp nhận rằng cả thế giới đều dở chứng và không sao cả, bởi vì từ trước đến giờ nó luôn thế và sẽ mãi như vậy.

Bằng việc đếch quan tâm mình cảm thấy tệ, bạn sẽ nhảy ra được khỏi chiếc Vòng lặp phản hồi từ địa ngục; bạn tự nhủ, "Mình cảm thấy tệ, nhưng mình đếch quan tâm?" Và rồi, như thể được tung bột màu nhiệm, bạn sẽ ngừng căm ghét bản thân vì đã cảm thấy tồi tệ.

Nhà văn George Orwell nói rằng để nhìn thấy thứ gì đó trên mũi bạn đòi hỏi phải tập trung cao độ. Đúng vậy, giải pháp cho vấn đề stress và lo âu nằm ngay trước mũi chúng ta, nhưng ta lại quá bận xem phim cấp ba và chương trình quảng cáo máy tập cơ bụng, rồi tự hỏi tại sao mình không thể cưa cẩm được cô nàng tóc vàng với cơ bụng sáu múi.

Chúng ta bỡn cợt trên mạng về "những vấn đề của người nghèo," nhưng chính ta lại là nạn nhân của sự giàu có. Các vấn đề liên quan đến stress, rối loạn lo âu, trầm cảm đã gia tăng đột biến trong 30 năm trở lại đây, bất kể nhà nhà đều có TV màn hình phẳng và có thể gọi đồ giao tận cửa. Cuộc khủng hoảng của chúng ta đã không còn liên quan đến vật chất, nó đã chuyển sinh vấn đề hiện sinh và tâm linh. Chúng ta có quá nhiều đồ đạc và cơ hội đến mức không còn biết phải tập trung vào đâu nữa.

Bởi vì có vô số thứ mà giờ ta có thể nhìn thấy hoặc biết đến, ta lại khám phá thêm vô số cách để tự khiến cảm thấy bản thân vẫn chưa cố gắng đủ, vẫn chưa tốt, mọi thứ vẫn chưa hoàn hảo như những người khác. Và lối suy nghĩ này hủy hoại chúng ta từ trong ra ngoài

Bởi vì đây là vấn đề mà các thể loại "Làm sao để hạnh phúc" đã được chia sẻ 8 triệu lần trên Facebook trong vài năm gần đây mắc phải - và không ai nhận ra đống nhảm nhí này:

Ham muốn có trải nghiệm tốt đẹp hơn bản thân nó là một trải nghiệm tiêu cực. Và nghịch lý thay, sự chấp nhận cảm giác tiêu cực của bản thân tự nó lại là một trải nghiệm tích cực.

Khá vắt não phải không. Vậy nên, tôi sẽ cho bạn một phút để thả lỏng bộ não và đọc lại một lần nữa: Mong muốn trải nghiệm tích cực là một trải nghiệm tiêu cực; chấp nhận trải nghiệm tiêu cực là một trải nghiệm tích cực. Đây là điều mà triết gia Alan Watts sử dụng để ám chỉ "quy luật trái ngược" - ý tưởng cho rằng bạn càng cố theo đuổi cảm giác tích cực, bạn càng trở nên bất mãn, bởi vì mưu cầu một điều gì đó chỉ càng tô đâm sự thực rằng bạn đã không có nó từ đầu.

Càng ham muốn giàu có, bạn sẽ càng cảm thấy nghèo khó và vô giá trị, bất kể bạn có thực sự đang kiếm được bao nhiêu tiền. Càng muốn trở nên hấp dẫn và đáng yêu, bạn càng nhìn thấy mình xấu xí hơn, bất kể nhan sắc hiện tại của bạn ra sao. Càng muốn hạnh phúc và được mọi người yêu quý, bạn sẽ càng cô đơn và sợ hãi hơn, bất kể có bao nhiều người đang ở bên bạn. Càng muốn khai sáng tâm linh, bạn sẽ càng trở nên nông cạn, ái kỉ.

Nó giống như cái lần tôi phê thuốc và cảm thấy như thể khi càng bước về phía ngôi nhà, nó lại càng lùi xa tôi. Và đúng đấy, tôi vừa lấy một ví dụ dùng thuốc kích thích để lập luận một quan điểm triết học về hạnh phúc. Tôi đếch quan tâm.

Như nhà triết học hiện sinh Albert Camus nói (và tôi khá chắc là lúc này ông đang tỉnh táo): "Bạn sẽ không bao giờ hạnh phúc nếu bạn tiếp tục tìm kiếm hạnh phúc hàm chứa những gì. Bạn sẽ không bao giờ sống nếu bạn tiếp tục đi tìm ý nghĩa của cuộc đời."

Hay nói đơn giản hơn:

Đừng có cố.

Bây giờ, tôi biết bạn đang muốn nói gì: "Mark này, nghe thì có vẻ đúng, nhưng còn chiếc siêu xe Camaro tớ đang tiết kiệm cả đời để mua thì sao? Vóc dáng chuẩn bãi biển mà tớ đã nhịn ăn để có được thì sao? Sau tất cả, tớ đã trả rất nhiều cho chiếc máy tập bụng đó! Còn ngôi nhà ven hồ mà ta đã luôn mơ ước nữa? Nếu tớ ngừng quan tâm đến những chuyện này - thì tớ sẽ chẳng bao giờ đạt được thứ gì nữa. Tớ không muốn điều này xảy ra, phải không?"

Thật vui vì bạn đã hỏi.

Có bao giờ bạn để ý thấy khi mình quan tâm ít hơn về điều gì đấy, bạn lại làm nó tốt hơn chưa? Để ý một ai đấy suy nghĩ rất ít về giải thưởng cuối cùng lại là người đạt được nó? Để ý đôi lần khi bạn đếch quan tâm, mọi chuyện dường như lại diễn ra suôn sẻ hơn?

Chuyện gì xảy ra vậy?

Điều thú vị về quy luật trái ngược là người ta gọi nó "trái ngược" vì một lý do: đếch quan tâm có tác dụng ngược chiều. Nếu theo đuổi một thứ tích cực là một cảm giác tiêu cực, thì theo đuổi một thứ tiêu cực sẽ tạo ra trải nghiệm tích cực. Nỗi đau bạn phải hứng chịu khi tập gym sẽ giúp bạn có sức khỏe và năng lượng. Thất bại trong kinh doanh sẽ là thứ giúp bạn hiểu những nhân tố cần thiết để thành công. Cởi mở vê những nỗi bất an của mình, trái khoáy thay, sẽ khiến bạn tự tin và lối cuốn người khác. Chính sự đối mặt chân thật với bản thân, tuy có khó chịu, nhưng sẽ tạo ra sự tin tưởng và tôn trọng lớn nhất trong các mối quan hệ của bạn. Chịu đựng nỗi sợ hãi và lo lắng của mình sẽ giúp bạn xây dựng lòng dũng cảm và tính bền bỉ.

Nghiêm túc đấy, tôi có thể lấy các ví dụ khác, nhưng bạn hiểu vấn đề rồi đấy. Mọi thứ đáng giá trong đời này chỉ có được nếu bạn dám vượt qua những trải nghiệm tiêu cực đi kèm với nó. Bất kì cố gắng trốn thoát khỏi sự tiêu cực, né tránh, thủ tiêu hay câm lặng nó, chỉ phản tác dụng mà thôi. Trốn tránh đau khổ là một dạng đau khổ. Trốn tránh đấu tranh là một cuộc đấu tranh. Phủ nhận thất bại là một dạng thất bại. Che giấu nỗi xấu hổ bản thân nó là một dạng xấu hổ.

Nỗi đau là một phần không thể thiếu trong cuộc đời, và cố gắng loại bỏ nó không chỉ bất khả thi mà còn gây hại. Cố gắng tránh né nỗi đau nghĩa là bạn lại đang quá quan tâm đến chúng. Ngược lại, nếu bạn có thể ngừng than vãn về nỗi đau, bạn có thể tập trung vào việc giải quyết chúng.

Trong đời mình, tôi đã quan tâm đến quá nhiều thứ. Tôi cũng đếch quan tâm đến một đống thứ. Và giống như những con đường bạn không đi, chọn đếch quan tâm đến thứ gì cũng sẽ tạo ra sự khác biệt lớn lao.

Có thể bạn đã nhiều lần gặp một số người sống bất cần đời rồi sau đó làm được những việc kinh ngạc. Hay đôi lúc trong đời khi bạn đếch lo nghĩ nhiều mà lại đạt được kết quả mĩ mãn. Với tôi, nghỉ việc trong ngành tài chính chỉ sau sáu tuần để khởi sự một dứan trên mạng cũng là một quyết định mặc kệ đời của tôi. Tương tự với quyết định bán gần hết tài sản của mình và chuyển đến Nam Phi. Mạo hiểm ư? Đếch quan tâm. Mình thích thì mình làm thôi.

Những khoảng khắc ngẫu hứng này là những phút giây định nghĩa cuộc đời bạn. Lựa chọn chuyển việc lớn trong sự nghiệp; tự dưng muốn bỏ đại học và tham gia một ban nhạc rock; hay quyết định bỏ cha thằng bạn trai chết giẫm cứ thích mặc quần tất của mình.

Đếch quan tâm là khi bạn nhìn vào những thử thách đáng sợ và khó khăn nhất trong cuộc đời và vẫn dám hành động.

Mặc dù bề ngoài nghe có vẻ đơn giản, nhưng đằng sau nghệ thuật đếch quan tâm này là một mớ phức tạp như một gói bánh burritos. Tôi thậm chí còn chẳng biết câu đó có nghĩa là gì, nhưng tôi đếch quan tâm. Một gói bánh burritos nghe khá cool, thế nên tôi thích dùng nó.

Hầu hết chúng ta vật lộn trong đời này do quan tâm đến quá nhiều thứ chẳng xứng đáng được quan tâm. Ta để ý quá nhiều đến cô bán xăng thối lại cho ta quá nhiều tiền lẻ. Ta để ý quá nhiều đến một chương trình giải trí bị hủy trên TV. Ta để ý quá nhiều đến người đồng nghiệp không buồn hỏi thăm về kì nghỉ cuối tuần tuyệt của mình.

Trong khi đó, tài khoản ghi nợ của ta đã chạm giới hạn, chú chó cưng cũng ghét ta, con ta thì đang chơi thuốc trong phòng tắm, tuy vậy ta lại đi tức giận về mấy đồng tiền lẻ và mấy trò tạp kĩ trên truyền hình.

Nhớ này, đây là cách mọi thứ vận hành. Một ngày nào đó bạn sẽ chết. Tôi biết sự thật này quá hiển nhiên, nhưng tôi chỉ muốn nhắc lại phòng khi bạn quên. Bạn và mọi người bạn quen rồi chúng sẽ xuống hố hết. Và trong khoảng thời gian ngắn ngủi từ giờ đến lúc đó, bạn chỉ có khả năng quan tâm đến một số thứ. Trên thực tế, không có nhiều đâu. Và nếu bạn cứ suốt ngày chĩa mũi vào mọi chuyện, mọi người mà không suy nghĩ lựa chọn kĩ càng - cuộc đời bạn sẽ nát như cám.

Và đây là nghệ thuật vi diệu của việc đếch quan tâm. Và tuy khái niệm này nghe có vẻ ngớ ngẩn và tôi nói chuyện nghe giống một thằng khốn, về căn bản tôi chỉ muốn nói là hãy học cách tập trung và ưu tiên những suy nghĩ của bạn một cách hiệu quả - làm sao để lựa và chọn những thứ quan trọng và không quan trọng với bạn dựa trên những giá trị cá nhân đã được tôi luyện kĩ càng. Đây là một đòi hỏi cực kì khó. Bạn cần cả đời này để thực hành và tự kỉ luật thì mới đạt được tuyệt chiêu này. Và bạn sẽ thất bại thường xuyên. Nhưng nó có lẽ sẽ là cuộc đấu tranh đáng giá nhất bạn thực hiện trong cuộc đời này, và có lẽ cùng là cuộc chiến duy nhất trong đời một con người.

Bởi vì khi bạn quan tâm quá nhiều thứ, bạn sẽ cảm thấy mình có quyền phải được thoải mái và hạnh phúc mọi lúc mọi nơi, rằng mọi thứ sẽ phải diễn ra chính xác như ý bạn muốn. Một suy nghĩ bệnh tật. Và nó sẽ nuốt sống bạn. Bạn sẽ thấy mọi nghịch cảnh như một sự bất công, mọi thử thách như một thất bại, mọi bất tiện như một ngang trái, mọi bất đồng như một sự phản bội. Bạn sẽ bị giam cầm trong tù ngục của bất mãn và tức giận, chạy quanh chiếc Vòng lặp phản hồi từ địa ngục, lúc nào cũng di chuyển nhưng lại chẳng đến được đâu.

Nghệ thuật vi diệu của việc đếch quan tâm

Khi mọi người tưởng tượng mình đếch quan tâm, họ nghĩ về một kiểu người dưng dưng tới mọi thứ, một cảm giác bình an chống chịu lại mọi cơn bão tố. Họ mộng mơ và hi vọng trở thành một siêu nhân không gì có thể đánh gục và đếch quan tâm tới ai.

Có một cụm từ để chỉ những người không tìm thấy cảm xúc hay ý nghĩa ở bất cứ thứ gì: một đứa biến thái. Tại sao bạn lại muốn bắt chước một thằng bệnh hoạn, tôi đếch biết.

Vậy đếch quan tâm có nghĩa là gì? Hãy xem 3 điểm "tinh tế" sau để giúp bạn hiểu rõ vấn đề.

Tinh tế #1: Đếch quan tâm không đồng nghĩa với lãnh đạm; nó có nghĩa là hãy thoải mái với sự khác biệt.

Hãy rõ ràng. Không có gì đáng ngưỡng mộ hay đáng tự hào về sự dửng dưng. Những kẻ kệ đời rất dở và hay sợ hãi. Họ là những củ khoai tây ngồi ghế bành và các anh hùng bàn phím. Thực tế, những con người dưng dưng thường cố gắng tỏ ra như vậy bởi vì họ để tâm đến quá nhiều thứ trong đời. Họ quan tâm quá nhiều đến việc mọi người nghĩ gì về mái tóc của mình, vì vậy họ chẳng bao giờ buồn gội hay chải đầu. Họ quan tâm quá nhiều đến việc mọi người nghĩ gì về ý tưởng của bản thân, vì vậy họ tự trốn sau những lời mỉa mai và tự mãn của mình. Họ sợ để bất cứ ai đến gần mình, vì vậy họ tưởng tượng mình là một người đặc biệt đang có những vấn đề mà không ai có thể hiểu được.

Những kẻ dưng dưng sợ hãi thế giới và không dám chịu hậu quả từ lựa chọn của mình. Đó là lý do tại sao họ không đưa ra quyết định ý nghĩa nào. Họ trốn trong bức tường tự thương hại do mình tạo ra, liên tục tự sao lãng bản thân khỏi những vấn đề đòi hỏi thời gian và năng lượng để giải quyết.

Bởi vì đây một sự thật về cuộc đời này. Không tồn tại thứ gọi là đếch quan tâm. Bạn phải quan tâm đến một thứ gì đó. Cấu tạo sinh học của ta luôn luôn khiến ta chú ý đến một thứ gì đấy.

Vậy nên, câu hỏi là Ta nên chú tâm đến điều gì? Ta chọn chú tâm đến điều gì? Và làm sao để ngừng chú tâm đến những thứ rốt cục sẽ chẳng có ý nghĩa gì?

Mẹ tôi gần đây bị một người bạn thân của bà lừa một đống tiền lớn. Nếu tôi là người dửng dưng, tôi sẽ nhún vai, nhấm nháp tiếp cốc mocha của mình và tải về một mùa khác của series phim The Wire. Xin lỗi, má.

Nhưng thay vào đó, tôi phẫn nộ. Tôi đã bị chọc tức. Tôi nói, "Không, kệ mẹ nó, Má. Ta sẽ đi gặp luật sự và truy tìm đứa khốn nạn đó. Tại sao? Bởi vì, con đếch quan tâm. Con sẽ hủy hoại đời thằng cha này nếu buộc phải làm vậy."

Câu chuyện này minh họa điểm tinh tế đầu tiên của nghệ thuật đếch quan tâm. Khi ta nói, "Mẹ nói, Mark Manson đếch quan tâm đâu," ta không có ý cho rằng Mark Manson không quan tâm đến bất cứ thứ gì; trái lại, ý của ta là Mark Manson không quan tâm đến những khó khăn để đạt được mục tiêu của mình, anh đếch quan tâm đến việc phải chọc tức vài người để làm những điều mình cảm thấy là đúng, là quan trọng, là đáng làm. 

Tinh tế #2: Để đếch quan tâm đến chướng ngại, đầu tiên bạn phải quan tâm đến cái gì đó quan trọng hơn chướng ngại

Tưởng tượng bạn đang ở một cửa hàng tạp hóa, và bạn thấy một cụ già đang la hét cậu thu ngân, tức giận anh ta vì đã không chấp nhận coupon 30 xu của bà. Tại sao cụ già này quan trọng hóa đến thế? Chỉ là 30 xu thôi mà.

Tôi sẽ nói cho bạn biết tại sao: Cụ có lẽ không có gì để làm với ngày dài của mình ngoài việc ngồi nhà cắt các phiếu coupon. Cụ đã già và đơn độc. Con cụ mất dạy và không bao giờ về thăm cụ. Cụ đã không quan hệ trong 30 năm rồi. Cuh không thể xì hơi mà không bị đau lưng dưới ê ẩm. Tiền lương hưu của cụ cũng đã sắp hết, và cụ có lẽ sẽ lâm chung trong chiếc bỉm giấy khốn nạn.

Vì vậy cụ cắt phiếu coupon. Đó là tất cả những gì cụ làm. Đó là tất cả những gì cụ quan tâm bởi vì chẳng có gì đáng quan tâm nữa cả. Và vì vậy khi cậu thu ngân mặt còn hơi sữa từ chối chấp nhận một trong các phiếu coupon của cụ, khi anh ta bảo vệ sự trong sạch của một người tính tiền như cái cách một hiệp sĩ từng bảo vệ trinh tiết của một quý cô, bạn có thể cá rằng Bà ngoại sẽ bùng nổ. 80 năm hận đời sẽ tuôn ra cùng một lúc, giống như cơn bão lửa trong những câu chuyện "Vào thời của bà..." và "Mọi người đã từng thể hiện sự tôn trọng bà hơn nhều".

Vấn đề với những người chảnh chọe với que kem tại một trại hè chết tiệt nào đấy là họ chẳng có gì quan trọng hơn trong đời để chú tâm vào.

Nếu bạn thấy mình suốt ngày quan tâm đến mấy thứ nhảm nhí phiền lòng - bức ảnh mới trên Facebook về bạn trai cũ; chiếc điều khiển TV đã tụt pin nhanh chóng quá; hay bỏ lỡ đợt giảm giá nước rửa tay mua 2 tặng 1 - khả năng cao là bạn không có quá nhiều thứ chính đáng trong đời để quan tâm đến. Và đây mới là vấn đề thực sự của bạn. Không phải chuyện nước rửa tay, hay chiếc điều khiển TV tầm phào...

Vậy nên, tìm kiếm thứ gì quan trọng và ý nghĩa trong cuộc đời bạn có lẽ là cách sử dụng thời gian và năng lượng hữu hiệu nhất. Bởi vì nếu bạn không tìm ra lẽ sống của mình, bạn sẽ chỉ tập trung đến những chuyện vô nghĩa và nhảm nhí mà thôi

Tinh tế #3: Cho dù bạn có nhận ra hay không, bạn luôn để tâm đến thứ gì đó.

Mọi người không sinh ra để đếch quan tâm. Trên thực tế, chúng ta bẩm sinh đã để tâm đến rất nhiều thứ. Đã bao giờ thấy một cậu bé khóc hết nước mắt vì chiếc mũ của cậu có màu xanh không vừa ý chưa? Chính nó đó. 

Khi ta còn nhỏ, mọi thứ đều mới lạ và thú vị, và cái gì cũng có vẻ quan trọng. Vì vậy, cái đếch gì ta cũng phải nhúng mũi vào. Ta chĩa mồm vào mọi thứ và mọi người - về những thứ họ bàn tán về ta, về liệu chàng/nàng dễ thương kia có gọi lại cho chúng ta hay không, về việc liệu đôi tất này có hợp nhau hay không, hay về màu quả bóng bay ngày sinh nhật.

Khi ta già đi, cùng với nhiều trải nghiệm hơn (và chứng kiến thời gian đang trôi qua kẽ tay), ta bắt đầu để ý thấy hầu hết những thứ nhảm nhí này có rất ít ý nghĩa. Những người mà ta rất coi trọng đã không còn tồn tại trên cõi đời này. Những lời khước từ đã từng đem lại cảm giác rất đau đớn bây giờ hóa ra lại mang lại kết quả tốt đẹp. Ta nhận ra mọi người thực sự cũng đếch quan tâm lắm đế những chi tiết vụn vặt về đời mình, và ta chọn không bị chúng làm ám ảnh quá mức.

Tóm lại là ta trở nên chọn lọc hơn về những chuyện mình sẵn sàng quan tâm. Đó là thứ mà người đời gọi là sự trưởng thành. Nó rất tốt, bạn nên thử đôi lần. Trưởng thành xảy đến khi một người học cách chỉ quan tâm đến những gì thực sự đáng giá. Như Bunk Moreland nói với đồng sự của mình, thám tử McNulty trong series The Wire (loạt phim, mà kệ cha bạn, tôi vẫn đang tải về): "Đó là thứ bạn nhận được khi quan tâm đến những chuyện đếch cần bạn phải quan tâm."

Rồi, khi ta già hơn và bước vào tuổi trung niên, có thứ gì đó bắt đầu thay đổi. Mức năng lượng của ta bắt đầu tụt giảm. Căn tính của ta bắt đầu đông đặc lại. Ta biết mình là ai và ta chấp nhận bản thân mình, bao gồm cả những phần xấu xí của bản thân mà trước giờ bạn vẫn căm ghét.

Và, theo một cách vi diệu nào đó, ta cảm thấy như được giải phóng. Ta không còn cần phải quan tâm đến mọi thứ. Cuộc đời vốn nó là vậy. Ta chấp nhận nó, cả đẹp lẫn xấu. Ta nhận ra rằng mình sẽ không bao giờ đi tìm cách chữa bệnh ung thư, đặt chân lên mặt trăng, hay phải chạm ngực cô diễn viên Jennifer Aniston. Và không sao cả. Đời vẫn tiếp diễn. Ta quay lại với những thứ thực sự quan trọng nhất: gia đình của mình, người bạn thân nhất của mình, môn thể thao ưa thích nhất của mình. Và, trước sự ngạc nhiên của chính mình, ta cảm thấy vậy là đủ. Sự đơn giản hóa này thực sự khiến ta hạnh phúc mỗi ngày. Và ta bắt đầu nghĩ, có thể gã Bukowski bợm rượu bê tha kia đã giác ngộ được điều gì đó. Đừng có cố.

Vậy Mark, cái cuốn sách bỏ xừ này thực sự muốn trình bày cái gì?

The subtle art of not giving a f***

 (1 lượt)

 Mua Sách  Đọc Sách

Cuốn sách này sẽ giúp bạn suy nghĩ rõ ràng hơn một chút về những điều quan trọng bạn cần chọn và những thứ vô bổ bạn cần gạt ra ngoài.

Tôi tin rằng ngày nay con người đang phải đối mặt với một đại dịch về tinh thần, khi chúng ta không chấp nhấn sự thật rằng đời đôi khi cần có những chỗ lồi lõm. Tôi biết nghe có vẻ hơi nhảm nhưng, nhưng hứa với bạn, đây là một vấn đề sống còn.

Bởi vì khi ta tin rằng đời phải hoản hảo, thì ta sẽ bắt đầu vô thức đổi lỗi cho chính mình. Ta bắt đầu cảm thấy như thế có gì sai sai cố hữu với bản thân, khiến ta thấy mình cần phải được bù đắp, bằng cách mua 40 đôi giày, hay nốc hết vài chai rượu vào tối thứ 3, hay xả súng vào một chiếc xe bus đầy trẻ con.

Định kiến cho rằng "đời phải ngon lành" đôi khi chính là tác nhân khiến Vòng lặp phản hồi từ địa ngục ngày càng phát triển, và chi phối nền văn hóa của chúng ta.

Ý tưởng đếch quan tâm là một cách đơn giản để tái định hướng các kì vòng của ta về cuộc đời và lựa chọn thứ gì là quan trọng và thứ gì không. Phát triển khả năng này sẽ dẫn đến một dạng "giác ngộ thực tiễn."

Không, đếch phải kiểu giác ngộ bay bổng, chấm dứt mọi bể khổ, cao siêu, phức tạp đó. Trái lại, tôi coi giác ngộ kiểu này là dạng sống thoải mái với ý tưởng cho rằng một vài đau khổ của cuộc đời này là không thể tránh khỏi - bất kể bạn làm gì, đời sẽ luôn có thất bại, mất mát, hối tiếc và tất nhiên không thể thiếu cái chết. Bởi vì một khi bạn bắt đầu chấp nhận tất cả đống shit mà cuộc đời ném vào bạn (và đời sẽ ném rất nhiều shit, tin tôi đi), bạn sẽ trở nên bất bại. Suy cho cùng, cách duy nhất để vượt qua nỗi đau là đầu tiên phải học cách chịu đựng nó.

Cuốn sách này đếch quan tâm đến việc giảm thiểu các vấn đề hay nỗi đau của bạn. Và đó chính xác là lý do tại sao bạn sẽ biết tôi đang thành thực. Tác phẩm này không phải bí kíp để đạt đến sự vĩ đại - nó không thể, bởi vì sự vĩ đại chỉ là một ảo tưởng của tâm trí, một điểm đến hư cấu mà ta buộc mình phải theo đuổi.

Thay vào đó, cuốn sách này sẽ biến nỗi đau của bạn thành một công cụ, biến vết thương của bạn thành sức mạnh, biến vấn đề của thành một vấn đề khác tốt hơn. Đó mới là tiến bộ thực sự. Hãy nghĩ về cuốn sách này như một hành trình trải nghiệm đau khổ và làm sao để đau khổ tốt hơn, có ý nghĩa hơn, với sự cảm thông và khiêm nhường hơn. Đây là cuốn sách giúp bạn tiến lên từng tí một bất kể gánh nặng đang đè trên vại, giúp bạn thư giãn tốt hơn bất kể những nỗi đau đang chịu đựng, giúp bạn cười vui bất kề nước mắt đang chảy ròng trên má.

Cuốn sách này sẽ không dạy bạn cách để thành công, mà dạy cách thất bại và bước tiếp. Nó sẽ dạy bạn kiểm tra lại kho hàng của đời mình và vứt đi những thứ không cần thiết. Nó sẽ dạy bạn cách nhắm mắt và tin rằng bạn có thể ngã ngửa về phía sau, và không sao cả. Nó sẽ dạy bạn cách đếch quan tâm. Nó sẽ dạy bạn ngừng cố gắng.

(Sưu tầm)